31 vjet pas gjenocidit në Srebrenicë, mijëra qytetarë kanë dalë për të nderuar viktimat e masakrës së korrikut të vitit 1995. Ngjarja e përvitshme, e organizuar në kompleksin memorial, ka shërbyer për të rikujtuar mbi 8.300 viktima të masakrës, si dhe për të theksuar se kujtesa për krimin nuk zbehet me kohën.
Këtë vit, procesi i identifikimit dhe i gjetjes së eshtrave ka vazhduar me rivarrimin e 10 viktimave të identifikuara së fundmi. Ndërkohë, më shumë se një mijë persona ende figurojnë të zhdukur, duke e mbajtur të hapur kërkimin për fatin e të afërmve të tyre dhe përmbylljen e ceremonive të nderimit në vendet ku prehen eshtrat.
Një nga pjesëmarrëset ka qenë Fatima Berkoviq, nga Nova Kasaba e Bosnjës. Ajo ka shkruar të shtunën në Qendrën Memoriale të Potoçarit, ku ka qenë i përqendruar përkujtimi për familjarët që i kanë humbur në Masakrën e Srebrenicës. Berkoviq ka nënvizuar rëndësinë e mbajtjes së gjenocidit në kujtesë nga brezat, duke e konsideruar përkujtimin si detyrim dhe jo vetëm si akt formal.
Sipas rrëfimit të saj, shumë prej familjarëve të saj janë varrosur në këtë vend. Edhe në rast se nuk do të kishte qenë kështu, ajo do të kishte ardhur sërish për të nderuar viktimat e tjera, sepse, siç është shprehur, kjo e keqe nuk duhet të harrohet. Berkoviq ka theksuar se familjarët do të vazhdojnë të jenë aty edhe në vitet që vijnë për të kujtuar atë që u ka ndodhur.
Rivarrimi i viktimave mban gjallë kujtesën për Srebrenicën
Në kompleksin e nderimeve kanë marrë pjesë edhe mijëra qytetarë, të mbijetuar të gjenocidit, familjarë të viktimave, si dhe përfaqësues institucionesh dhe delegacione nga vende të ndryshme. Në ceremonitë e organizuara në këtë ditë, ata kanë përkujtuar viktimat e krimeve që serbët i kryen gjatë korrikut të vitit 1995, kur u vranë mbi tetë mijë burra dhe djem boshnjakë. Përmes nderimeve dhe pjesëmarrjes kolektive, mesazhi i përkujtimit është përcjellë me intensitet të njëjtë si për ata që u gjetën, ashtu edhe për ata që ende nuk kanë marrë identifikimin përfundimtar.
Ndër pjesëmarrëset ka qenë edhe Dijana Softiq nga Srebreniku. Ajo ka thënë se përkujtimi i viktimave dhe ruajtja e kujtesës janë të rëndësishme për brezat e rinj. Softiq ka theksuar se nuk është nga Srebrenica, por populli i saj është aty, dhe për këtë arsye ka ardhur për t’u bërë nderime për të gjitha viktimat e gjenocidit. Ajo ka përmendur edhe idenë se në një ditë të tillë nuk ka nevojë për shumë fjalë, sepse heshtja e flet më së shumti, por ka shtuar se në ditët e tjera duhet të flitet, të kujtohet dhe të promovohet paqja dhe drejtësia. Sipas saj, brezat e rinj duhet të vijnë këtu, të kuptojnë çfarë ka ndodhur dhe të mësojnë nga kjo histori.
Gjatë kësaj dite janë rivarrosur eshtrat e 10 viktimave të identifikuara së fundmi, të cilat kanë qenë të vendosura në varreza masive pas shumë vjetësh kërkimesh. Viktima më e re e rivarrosur këtë vit ishte Senad Jusiq, 20 vjeç, ndërsa më i moshuari ishte Ramo Dautoviq, 56 vjeç. Përkujtimi ka prekur drejtpërdrejt edhe familjet që presin prej kohësh gjetjen e mbetjeve mortore, si rasti i banorit të Srebrenicës, Almir Barakoviq, i cili ka varrosur të shtunën vetëm tre eshtra të babait të tij, Murizit. Sipas tij, eshtrat u gjetën në tri varreza masive, çka lidhet me përmasat e krimit dhe zhvendosjen sistematike të trupave dhe mbetjeve mortore të të vrarëve.
Në përkujtim ka folur edhe anëtari i Presidencës boshnjake, Denis Beqiroviq. Ai ka thënë se ngjarjet në Srebrenicë ishin të planifikuara në detaje. Beqiroviq ka theksuar se ekzekutimet masive nuk ishin rezultat i një veprimi spontan, por përkundrazi, gjenocidi ishte planifikuar me vetëdije dhe u krye në mënyrë të organizuar. Po ashtu, pjesëmarrësit kanë vazhduar të nderojnë viktimat përmes ritualeve të përkujtimit, në një ditë që e lidh të kaluarën me kërkimin e vazhdueshëm për të zhdukurit dhe me nevojën për drejtësi.
Botuar fillimisht në Koha.net