Një ndërprerje e jashtëzakonshme e trafikut ajror tronditi Shtetet e Bashkuara të Amerikës, teksa Administrata Federale e Aviacionit (FAA) urdhëroi ndalimin e ngritjeve të shumicës së aeroplanëve në të gjithë vendin. Ngjarja preku mijëra fluturime dhe më shumë se 1 milion pasagjerë, duke krijuar kaos në oraret e nisjeve dhe duke detyruar disa linja ajrore të ndryshojnë menjëherë planet.
Sipas raportimit të Associated Press (AP), ndalimi u vendos të premten për shkak të problemeve në sistemet e komunikimit dhe radarëve që përdoren për kontrollin e trafikut ajror. Autoritetet bënë me dije se urdhri zgjati rreth 5 orë dhe u hoq gjatë mbrëmjes, por paralajmëruan se rikthimi në normalitet i plotë mund të kërkonte disa ditë, për shkak të ndikimit që ndërprerja krijoi në pozicionet e avionëve dhe ekuipazheve.
Hetimet për shkakun e saktë të incidentit vijojnë, ndërsa zyrtarët amerikanë kanë dhënë një shpjegim paraprak për atë që e solli problemin. Sipas tyre, gjithçka u shkaktua nga mbingarkesa e pajisjeve të vjetra gjatë instalimit të teknologjisë së re në sistemin e kontrollit të trafikut ajror. Me fjalë të tjera, procesi i modernizimit duket se përfshiu elementë që nuk arritën të përballonin ngarkesën, duke sjellë defekte në komunikim dhe në funksionimin e radarëve.
Gjatë kohës që u vendos ndalimi, më shumë se 3,500 aeroplanë ndodheshin në hapësirën ajrore amerikane. Një situatë e tillë e vështirëson edhe më shumë menaxhimin e trafikut, pasi çdo problem në sisteme kontrolli krijon zinxhir efektesh te nisjet, devijimet dhe mbërritjet. Edhe planifikimi i orareve ishte ndikuar: rreth 11,000 fluturime, me mbi 1.5 milion pasagjerë, ishin planifikuar të niseshin nga aeroportet amerikane pas orës 16:00, sipas kohës lokale të pjesës lindore të SHBA-së.
Problemet me komunikimin dhe radarët çuan në ndërprerjen e trafikut ajror në SHBA
Ndikimi i menjëhershëm u pa edhe në të dhënat e kompanisë së analizave të aviacionit Cirium. Sipas këtyre të dhënave, të paktën 827 fluturime u devijuan: prej tyre 670 u kthyen në aeroportet e nisjes dhe 157 u drejtuan në aeroporte të tjera. Këto shifra tregojnë se autoritetet dhe kompanitë ajrore u detyruan të ndërmerrnin masa të shpejta për të shmangur përkeqësimin e situatës dhe për të menaxhuar avionët që ishin në ajër ose në pritje për t’u ngritur.
Në lidhje me natyrën e incidentit, Sekretari amerikan i Sigurisë Kombëtare, Markwayne Mullin, deklaroi se nuk kishte indikacione për ndonjë sulm kibernetik. Edhe pse ky pohim e përjashton për momentin një skenar të tillë, hetimet për shkakun e plotë të ndërprerjes po vazhdojnë. Ndërkohë, edhe zyrtarë të tjerë përfshihen në procesin e verifikimeve, duke u përqendruar në mënyrën se si teknologjia e re po integrohej në sistemet ekzistuese.
Pas identifikimit të problemeve, Sekretari amerikan i Transportit, Sean Duffy, tha se sistemet u rifilluan. Ai nuk përjashtoi mundësinë e ndërprerjeve të tjera, duke lënë të kuptohet se rreziku mund të lidhet me stabilitetin e infrastrukturës gjatë periudhës së modernizimit. Duffy theksoi gjithashtu nevojën për investime shtesë në modernizimin e infrastrukturës së kontrollit ajror dhe kërkoi 30 miliardë dollarë për përfundimin e këtij procesi. Sipas AP-së, kjo ishte ndërprerja më e gjatë e fluturimeve në shkallë kombëtare në SHBA gjatë 25 viteve të fundit.
Ndërprerja vjen pas një incidenti të mëparshëm në nivel kombëtar, i cili kishte ndodhur në janar të vitit 2023, kur një defekt në një sistem kompjuterik të FAA-së pati sjellë probleme në funksionimin e trafikut ajror. Edhe këtë herë, pavarësisht rifillimit të fluturimeve, kompanitë ajrore pritet të përballen me vonesa dhe anulime, pasi shumë aeroplanë dhe ekuipazhe mund të kenë mbetur jashtë pozicioneve të planifikuara. Çështja kryesore për operatorët do të jetë rikthimi gradual i orareve dhe riplanifikimi i qarkullimeve pas një pauze prej rreth 5 orësh, me një numër të madh fluturimesh që ishin në pritje pas orës 16:00.
Botuar fillimisht në Bota Sot