Zyrtarë të lartë amerikanë kanë zbuluar detaje të reja nga memorandumi i mirëkuptimit i nënshkruar mes SHBA-së dhe Iranit. Dokumenti, i formalizuar për të rregulluar angazhimet e palëve, vjen me informacione që tregojnë se Teherani ka pranuar lëshime të rëndësishme, në këmbim të lehtësimeve të mundshme të sanksioneve. Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara kanë sinjalizuar se prania e saj ushtarake në rajon nuk do të ndërpritet menjëherë.
Sipas informacioneve të bëra publike, Uashingtoni do të vazhdojë të mbajë forcat e dislokuara në Lindjen e Mesme edhe pas operacionit të zhvilluar në shkurt. Zyrtarët amerikanë kanë nënvizuar se çdo tërheqje e trupave do të merret në konsideratë vetëm pasi Irani të ketë përmbushur plotësisht angazhimet e tij dhe të arrihet një marrëveshje përfundimtare. Kjo linjë, sipas shpjegimeve, lidhet me logjikën e një procesi të kushtëzuar, ku hapat diplomatikë shoqërohen me verifikim të përmbushjes nga të dyja palët.
Në aspektin ekonomik, SHBA është shprehur e gatshme të lehtësojë sanksionet dhe të lirojë disa fonde të ngrira. Këto masa janë përshkruar si “gjeste të vogla”, që do të vendosen brenda një procesi të ndërsjellë dhe gradual. Në këtë kuadër, zyrtarët amerikanë kanë theksuar se nuk do të ketë marrëveshje të fshehta dhe se transparenca do të jetë e plotë gjatë gjithë procesit negociator.
Negociatat kushtohen nga lëshimet e Teheranit dhe transparenca e SHBA-së
Në prapaskenë, negociatat nuk lidhen vetëm me përmbajtjen e memorandumit, por edhe me mënyrën si po drejtohet procesi. Presidenti amerikan Donald Trump ka nxitur përfshirjen më të drejtpërdrejtë të zëvendëspresidentit JD Vance në bisedime. Sipas të dhënave të publikuara, Vance është përfshirë për ta mbajtur procesin “të drejtuar nga maja e administratës”, duke e bërë më të dukshme rolin e ekipit presidencial në koordinimin e hapave me palën iraniane.
Një element tjetër që del nga raportimi është ekzistenca e tensioneve diplomatike mes SHBA-së dhe Omanit. Omani është akuzuar nga Uashingtoni për qasje “të dyfishtë” në negociata, çka ka sjellë nevojën për kanale alternative. Për këtë arsye, janë hapur kanale të reja komunikimi përmes Pakistanit dhe Katarit. Përfshirja e kontakteve të lidhura me Vance mendohet të ketë ndihmuar në krijimin e rrugëve për komunikim, duke mundësuar kontakt me kryetarin e parlamentit iranian, Mohammad Ghalibaf.
Raporti amerikan përshkruan gjithashtu një panoramë ku Irani paraqitet në një gjendje të dobësuar ekonomike dhe ushtarake. Sipas tyre, programi bërthamor i Iranit është “kryesisht i shkatërruar”, ndërsa shfaqen edhe sinjale për ndryshime në qasjen politike të Teheranit ndaj udhëheqjes së tij supreme. Këto pohime, të raportuara në kontekstin e negociatave, lidhen me arsyet që SHBA mendon se e bëjnë Teheranin më të gatshëm për lëvizje në drejtim të marrëveshjes.
Një tjetër detaj procedural i memorandumit është edhe mënyra e nënshkrimit. Zyrtarët amerikanë kanë sqaruar se, ndryshe nga marrëveshjet ndërkombëtare tradicionale, Udhëheqësi Suprem i Iranit nuk i nënshkruan personalisht këto dokumente. Në dokumentin e dakordësuar, marrëveshja është nënshkruar nga presidenti amerikan dhe përfaqësues iranianë në nivel të lartë, për të formalizuar angazhimin e palëve.
Nga ana tjetër, Irani ka publikuar verzionin e vet të marrëveshjes me amerikanët, ku përfshihet edhe heqja e sanksioneve. Kjo tregon se të dyja palët po përpiqen ta shpjegojnë publikisht përmbajtjen e procesit në mënyrë të ndarë, por me fokus te njëjtin objektiv: lehtësimin e sanksioneve dhe vendosjen e kushteve për hapat e ardhshëm. Ndërkohë, mbetet pika kyçe që procesi të ecë sipas angazhimeve të deklaruara dhe sipas një logjike transparence, pa “marrëveshje të fshehta”, siç është theksuar nga zyrtarët amerikanë.
Botuar fillimisht në Telegrafi