Shpërshëndet e tensionit mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit kanë hyrë në një fazë të re të enjten e hershme, teksa Uashingtoni ka intensifikuar sulmet ndaj objektivave në pjesën veriore të Iranit. Paralelisht me goditjet ajrore, forcat amerikane kanë hapur zjarr edhe ndaj një anijeje, e cila akuzohej se po përpiqej të thyente bllokadën detare që po mbahet ndaj Republikës Islamike.
Irani, në përgjigje të këtyre veprimeve, ka raportuar sulme me raketa dhe dronë ndaj Bahreinit, Jordanisë dhe Kuvajtit para agimit. Lajmet dhe zhvillimet në rajon vijnë në një kohë kur çdo ditë e përplasjes po shton shqetësimet për përshkallëzim të mëtejshëm të konfliktit, sidomos në një mjedis ku Ngushtica e Hormuzit mbetet thelbësore për transportin detar dhe zinxhirët tregtarë.
Rreziku i përshkallëzimit rritet teksa sulmet shtohen
Sulmet e ndërsjella mes SHBA-së dhe Iranit janë zhvilluar përgjatë gjithë Lindjes së Mesme, ndërsa paralelisht po shfaqen edhe kërcënime të reja për Ngushticën e Hormuzit. Sipas rrjedhës së ngjarjeve, këto zhvillime kanë dëmtuar marrëveshjen e përkohshme të krijuar për t’i dhënë fund luftës me Iranin dhe e bëjnë të mundur që rajoni të kthehet sërish drejt një konflikti gjithëpërfshirës.
Zyrtarët iranianë kanë deklaruar se sulmet amerikane kanë shkaktuar vdekjen e më shumë se 35 personave dhe kanë plagosur mbi 300 të tjerë. Më tej, u raportua se goditjet nuk janë kufizuar vetëm në periferitë, por kanë arritur edhe zonat përreth kryeqytetit të Iranit, Teheranit. Kjo vjen, sipas njoftimeve, si herë e parë gjatë këtij rundi të fundit të dhunës.
Ngjarjet kanë marrë një dimension të veçantë edhe për shkak të ndikimit në ekonominë dhe tregtinë rajonale. Kur SHBA-ja dhe Izraeli nisën luftën kundër Iranit më 28 shkurt, Teherani praktikisht e mbylli ngushticën për trafikun detar. Kjo masë u reflektua menjëherë në rritjen drastike të çmimeve të disa mallrave, përfshirë naftën, plehrat kimike dhe shumë produkte të tjera. Paralajmërimet dhe efektet u përshkruan si shtrirje përtej kufijve të zakonshëm të rajonit, duke i dhënë Iranit një avantazh të konsiderueshëm në negociata.
Rritja e çmimeve po krijon një sfidë të veçantë për presidentin amerikan, Donald Trump, si dhe për Partinë e tij Republikane, që shpreson të ruajë kontrollin e Kongresit në zgjedhjet e nëntorit. Edhe pse Uashingtoni synonte të rihapte rrugën ujore, janë shfaqur vështirësi që e kanë penguar një rifillim të suksesshëm të lundrimit në mënyrë të qëndrueshme. Kjo është lidhur me vendimin e Trumpit për të rivendosur bllokadën detare më të mërkurën.
Në këtë situatë, kryetari i parlamentit të Iranit dhe një nga negociatorët kryesorë, Mohammad Bagher Qalibaf, ka thënë se Irani është i gatshëm për një konfrontim më të gjerë ushtarak nëse SHBA-ja nuk respekton kushtet e marrëveshjes së përkohshme. Nga ana tjetër, Garda Revolucionare paraushtarake e Iranit ka paralajmëruar se do të ndalojë të gjitha eksportet e energjisë nga Lindja e Mesme për shkak të bllokadës. Garda ka shprehur se eksporti i naftës dhe gazit do të jetë “ose për të gjithë, ose për askënd”.
Ndërkaq, Trumpi ka këmbëngulur sërish se Irani ishte i gatshëm të arrinte një marrëveshje paqeje, por pa dhënë detaje të mëtejshme. Ai u shpreh të mërkurën në Kolegjin e Luftës të Ushtrisë së SHBA-së në Pensil se Uashingtoni po vepron ashtu siç i ka “pëlqyer” palës tjetër më pak, duke shtuar se synimi është të shihet nëse do të arrihet një marrëveshje apo, ndryshe, të mbyllet gjithçka.
Botuar fillimisht në Koha.net