Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka konfirmuar se ulja e kontributit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës në forcat e reagimit të aleancës në rast krizash ka hyrë në fuqi menjëherë. Ai e bëri këtë të qartë në prag të takimit të ministrave të Mbrojtjes së NATO-s në Bruksel, ku diskutimet lidhen me planifikimin ushtarak dhe përgatitjet për skenarë sigurie.
Duke iu drejtuar gazetarëve të enjten, Rutte iu përgjigj një pyetjeje direkte nëse vendimi do të hynte në fuqi menjëherë apo jo. Sekretari i Përgjithshëm tha se vendimi është aktiv që në momentin kur është miratuar dhe theksoi se tashmë ka hyrë në zbatim praktik. Sipas tij, ky hap është pjesë e një rregullimi të planifikimit dhe jo një ndryshim i madh që duhet lexuar si dobësim i aleancës.
Rutte shpjegoi më tej se bëhet fjalë për një instrument planifikimi ushtarak, duke sqaruar interpretimet që mund ta lidhin këtë me një tërheqje më të gjerë të SHBA-së nga angazhimet e saj brenda NATO-s. Ai theksoi se ndryshimet në modelin e forcave lidhen me organizimin dhe shpërndarjen e roleve, ndërsa përgjegjësia e aleatëve në rast rreziku mbetet e njëjtë.
Ulja nis menjëherë: Rutte e quan pjesë të planifikimit të forcave
Sipas Mark Ruttes, në një situatë ku do të shpërthente një luftë, të gjithë aleatët, përfshirë Shtetet e Bashkuara, do të bënin atë që është e mundur për të siguruar mbrojtjen dhe aftësinë luftarake të aleancës. Kjo, sipas tij, tregon se vendimi për uljen e rolit në një pjesë të caktuar të modelit nuk e cenon gatishmërinë e NATO-s si tërësi.
Rutte tha se zvogëlimi i rolit amerikan në modelin e forcave të NATO-s nuk do të ndikojë në kapacitetet e përgjithshme të aleancës. Ai argumentoi se vendet evropiane dhe Kanadaja do të rrisin kontributet për të mbushur boshllëqet që mund të krijohen nga ulja e SHBA-së. Në këtë mënyrë, sipas tij, ruhet niveli i përgjithshëm i gatishmërisë dhe forcat e aleancës mbeten funksionale për skenarë të mundshëm krizash.
Gjatë fjalës së tij, sekretari i përgjithshëm i NATO-s vuri në dukje edhe elementin e përgjegjësive të ndara mes aleatëve. Ai theksoi se aleatët e kuptojnë se SHBA-ja ka përgjegjësi dhe angazhime në rajone të ndryshme të botës, ndërsa Evropa dhe Kanadaja duhet të marrin rol më të madh në aspektin e forcave konvencionale. Në të njëjtën linjë, Rutte theksoi se garancia bërthamore amerikane ndaj NATO-s mbetet e pandryshuar dhe e fortë.
Forcat e reagimit të NATO-s, të njohura si “NATO Force Model”, mund të aktivizohen në rast të një krize madhore, përfshirë një sulm ndaj një shteti anëtar. Megjithatë, përbërja e saktë e këtyre forcave mbahet konfidenciale. Ndërsa vendimi për uljen e kontributit të SHBA-së tashmë ka hyrë në fuqi, takimi i ministrave të Mbrojtjes në Bruksel shihet si një hap i rëndësishëm para kalendarit politik dhe ushtarak të NATO-s.
Takimi i sotëm në Bruksel është i fundit në nivel ministrash para samitit të NATO-s që do të mbahet më 7 dhe 8 korrik në Ankara. Në selinë e NATO-s pritet të marrë pjesë edhe presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky, në një takim të Grupit të Kontaktit për Mbrojtjen e Ukrainës. Ky grup koordinon ndihmën ushtarake për Kievin, në kuadër të përpjekjeve të vazhdueshme të aleatëve për mbështetjen e Ukrainës.
Botuar fillimisht në Koha.net
