Demokracia moderne mbështetet në një parim bazë: ndarja e pushteteve dhe respektimi i roleve të ndryshme që secili aktor i shërben shoqërisë. Në këtë kuptim, një gjyqtar nuk duhet të jetë politikan, një ushtarak nuk duhet të drejtojë parti politike, dhe, në mënyrë të ngjashme, edhe kleriku nuk duhet të përfshihet në pushtetin politik aktiv si pjesë e Kuvendit.
Kjo qasje nuk e mohon vlerën e fesë në jetën publike. Feja mund të sjellë orientim moral, të promovojë drejtësinë, paqen dhe solidaritetin. Problemi lind atëherë kur autoriteti fetar futet në arenën e vendimmarrjes politike të drejtpërdrejtë, ku funksionojnë interesat, kompromiset dhe garat ndërmjet forcave të ndryshme. Kur këto fusha bashkohen në të njëjtin person, rreziku është që misioni shpirtëror të ngatërrohet me kalkulimet politike.
Kleriku dhe politikani kanë detyra të ndryshme. Misioni i klerikut është të udhëheqë njerëzit drejt Zotit, të predikojë të vërtetën, të japë ngushëllim shpirtëror dhe të kujdeset për bashkësinë e besimtarëve. Politikani, në anën tjetër, merret me pushtetin dhe funksionimin e shtetit: harton ose ndikon në ligje, përballet me kompromiset e nevojshme, menaxhon interesa të ndryshme dhe merr vendime që ndikojnë drejtpërdrejt në qeverisje.
Kur klerikët hyjnë në politikë, rrezikohet roli i tyre moral
Kur një klerik bëhet deputet, krijohet një konflikt i vazhdueshëm rolesh. Në këtë situatë, një pjesë e qytetarëve mund të humbasë besimin në institucionin fetar, sepse ai fillon të shihet përmes logjikës së pushtetit. Po ashtu, rrezikohen të shfaqen ndarje brenda bashkësive fetare, pasi predikimi shpirtëror mund të perceptohet si propagandë politike. Në vend që mesazhi të shërbejë për bashkim dhe udhëzim moral, ai mund të lidhet me një forcë të caktuar në garën elektorale, duke e çuar fenë drejt përdorimit si instrument për fitimin e votave.
Një tjetër pasojë lidhet me mënyrën se si duhet të përfaqësohet shoqëria. Një deputet është i ngarkuar të përfaqësojë të gjithë qytetarët, pavarësisht fesë, kombësisë apo bindjeve. Kleriku, megjithëse mund të vijë me qëllime të mira, identifikohet natyrshëm me një bashkësi specifike fetare. Në një shtet demokratik, ligjet duhet të bazohen në interesin e përbashkët dhe jo në doktrina fetare. Kur autoriteti shpirtëror dhe autoriteti ligjvënës bashkohen, ekziston rreziku që vendimet politike të mbartin përqasje të ngushta, ndërsa besimtarët e tjerë mund të ndihen të lënë pas dore.
Përtej kësaj, historia tregon se pushteti është një tundim i madh. Edhe njerëzit që nisen me qëllime të mira mund të bien pre e ambicieve politike. Pushteti shpesh ndikon mënyrën se si personi e sheh veten dhe të tjerët, rritet dëshira për kontroll dhe për ruajtjen e pozitës. Kjo bën që energjitë të zhvendosen nga shërbimi shpirtëror drejt kalkulimeve politike dhe interesave të momentit. Për më tepër, çdo vendim politik krijon mbështetës dhe kundërshtarë, ndaj figura që duhet të bashkojë komunitetin mund të shndërrohet në figurë përçarëse.
Pasojat nuk ndalen vetëm tek individi. Dëmtohet reputacioni i institucioneve fetare dhe besimi i qytetarëve si te politika, ashtu edhe te këto institucione mund të ulet. Besimtarët mund të mos e ruajnë më respektin për udhëheqësit shpirtërorë, ndërsa komuniteti fetar mund të përçahet sipas bindjeve politike. Feja rrezikon të perceptohet si mjet për pushtet dhe jo si rrugë shërbimi, duke bërë që brezat e rinj të largohen kur e shohin të lidhur me interesat politike.
Pikërisht për këtë arsye, shumë e shohin si zgjidhje që kleriku të qëndrojë mbi ndarjet partiake. Kështu ruhet liria për të folur në emër të së vërtetës, drejtësisë dhe së mirës së përbashkët. Autoriteti moral i klerikut forcohet kur nuk varet nga votat, koalicionet apo interesat e pushtetit, por nga besueshmëria, integriteti dhe shërbimi ndaj njerëzve. Në këtë mënyrë, kleriku mund të mbetet zëri kritik i pushtetit: një detyrë që lidhet me nevojën për të folur kundër padrejtësisë. Kur ai futet në sistem, rrezikon të humbasë lirinë për ta kritikuar atë, sepse bëhet e vështirë të jesh njëkohësisht pjesë e tij dhe kritik i tij. Prandaj, misioni i klerikut nuk është të mbrojë interesat politike, por të mbrojë dinjitetin e njeriut.
Botuar fillimisht në Bota Sot
