Abdullah Prapashtica, një nga figurat e hershme të organizimit politik shqiptar në Kosovë, ka rrëfyer përmes emisionit “Dosjet” në RTVDukagjini rrethanat që, sipas tij, ndikuan në vendimin për t’u angazhuar politikisht dhe në krijimin e një organizimi të ri gjatë viteve ’70. Në rrëfimin e tij, ai e lidh këtë hap me klimën e kohës dhe me nevojën që çështja kombëtare të mos mbetej pezull, në një ambient ku pozita politike e popullit shqiptar, sipas tij, ishte e ngushtë.
Prapashtica ka thënë se ndryshimet historike të asaj periudhe e orientuan kursin e tij dhe të bashkëpunëtorëve të tij. Ai përmend se Kosova “doli nga ajo errësira” e kohës së Rankoviqit dhe nisi të bënte një hap përpara, por sipas tij, pozita politike e popullit shqiptar në Jugosllavi dhe në Kosovë mbetej shumë e ngushtë që vendi dhe populli të zhvilloheshin “ashtu si duhet”. Për këtë arsye, ai tregon se grupi i tij mori vendim “t’i hyjmë organizimit” me synimin për ta çuar procesin edhe më tej.
Një element i rëndësishëm në rrëfimin e Prapashticës është lidhja e angazhimit të tij politik me çështjen kombëtare. Ai ka theksuar se angazhimi nuk ishte i orientuar kryesisht nga ideologjia, por nga çështje të lidhura me fate njerëzore dhe me atë që i quante zhvillim i vendit. “Mendoj që kjo politikisht më tepër është në aspektin patriotik, sepse ne jemi lidhur me çështjen kombëtare, jo me çështjen e ideologjisë apo çështje politike. Neve na ka interesuar fati i popullit tonë dhe i vendit tonë”, është shprehur ai.
Sipas rrëfimit të tij, demonstratat e vitit 1968 patën ndikim të drejtpërdrejtë në zhvillimet e mëvonshme. Prapashtica thotë se ai ishte pjesëmarrës në ato demonstrata dhe se kërkesa për Republikën e Kosovës ishte ndër çështjet që u ngritën atëherë. Ai shpjegon se në demonstrata u shtruan kërkesa për ndryshimin e pozitës së popullit shqiptar në Jugosllavi, ndërsa mes kërkesave kryesore u përmend kërkesa për vetëvendosje dhe republikë. Në të njëjtën kohë, ai thotë se disa kërkesa të tjera u realizuan, siç ishin ato për universitet dhe për flamur, por kërkesa për Republikën mbeti e parealizuar.
Vendimi për t’u organizuar lindi nga kërkesa për Republikën e Kosovës
Prapashtica ka treguar edhe për pritjet që ai dhe bashkëpunëtorët e tij kishin pas demonstratave të vitit 1968. Ai thotë se kishin llogaritur që çështja e Republikës së Kosovës do të trajtohej në Kongresin e 10-të të Lidhjes së Komunistëve të Jugosllavisë. Megjithatë, sipas tij, kjo nuk ndodhi. Ai e lidh këtë mospërmbushje me faktin që çështja nuk u shtrua as në kuadër të kongresit, dhe madje as për zgjedhje, çka, siç tregon, i shtyu ata drejt një vendimi të ri për organizim.
Duke folur për arsyet e krijimit të bërthamës së parë dhe mënyrën si u veprua, Prapashtica tregon se në orientimin e organizimit u përfshi edhe një komponent marksist-leninist. Ai shpjegon se kjo lidhej me rrethanat ndërkombëtare të asaj kohe dhe edhe me faktin se Shqipëria ishte shtet socialist. “Duke e pasur parasysh edhe vendi, shteti amë i yni, Shqipëria, ka qenë socialist, ne jemi përcaktuar për atë vijë”, ka deklaruar ai.
Në fund të rrëfimit, Prapashtica ka dhënë edhe një detaj konkret për fillimet. Ai tregon se në vitin 1975, së bashku me bashkëpunëtorë të tij që asokohe ishin studentë të Fakultetit Juridik, vendosën të fillonin krijimin e bërthamës së parë të organizimit. Ai e përshkruan iniciativën si ide të Rexhep Maqedonci, shokut të tij të fëmijërisë, i cili propozoi lidhjen me grupin revolucionar të Kadri Osmanit. Sipas tij, ky grup ishte themeluar nga Kadri Osmani, Binak Ulaj dhe Xhafer Shatri, ndërsa ai thotë se ishte “vetëm më i përgatitur nga aspekti konspirativ” dhe kishte ditur se atje mund të “zbuloheshin” dhe mundimi të shkoj kot. Për këtë arsye, Prapashtica thotë se u mor vendim që ata të hyjnë në një organizim krejtësisht të ri, duke e mbyllur kështu rrëfimin mbi rrugëtimin e nisur nga demonstratat e 1968-ës dhe i përshpejtuar në mesin e viteve ’70.
Botuar fillimisht në Telegrafi