Udhëheqës institucionalë dhe forume të politikës e kanë quajtur “vulë të shtetësisë” opinionin e nxjerrë nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë, ku thuhej se shpallja e pavarësisë së Kosovës nuk kishte shkelje të së drejtës ndërkombëtare. Megjithatë, edhe pas më shumë se 16 vjetësh nga ky vendim, Kosova ende nuk e ka arritur konsolidimin e plotë në planin ndërkombëtar.
Para 16 vjetëve, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë konstatoi se shpallja e pavarësisë nga Kosova nuk shkel të drejtën ndërkombëtare. Opinioni i GJND-së, i dalë më 22 korrik 2010, u konsiderua si një bazë juridike e rëndësishme për trajtimin ndërkombëtar të pavarësisë së Kosovës. Por, sipas asaj që u vlerësua më pas, ky opinion nuk mjaftoi që Kosova të konsolidohej edhe ndërkombëtarisht.
Edhe kur kanë kaluar më shumë se 18 vjet nga shpallja e pavarësisë, Kosova ende nuk është anëtare e Organizatës së Kombeve të Bashkuara (OKB). Ky fakt thekson se, pavarësisht rolit të GJND-së dhe faktit që bëhet fjalë për një organ të lidhur me OKB-në, rrugëtimi drejt pranimit në mekanizmat kryesorë ndërkombëtar nuk është finalizuar.
Në të njëjtën kohë, Kosova nuk është pjesë e Këshillit të Evropës dhe nuk përfshihet në disa mekanizma e organizata të tjera ndërkombëtare. Për këtë situatë, në debate të ndryshme përmendet se vendimet juridike ndërkombëtare nuk kanë qenë të mjaftueshme për të çuar automatikisht drejt njohjes apo anëtarësimeve të plota në institucione të mëdha shumëpalëshe.
“Vula” ligjore e GJND-së nuk e ka mbyllur rrugën e konsolidimit
Ish-diplomatë dhe profesorë të së drejtës ndërkombëtare kanë theksuar se, edhe pas 16 vjetësh, Kosova ende përballet me pengesa politike dhe institucionale në planin ndërkombëtar. Njëri prej tyre është Sylë Ukshini, ish-diplomat dhe profesor i së drejtës ndërkombëtare, i cili ka thënë se pas vendimit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë, të gjitha shtetet e Bashkimit Evropian do të duhej ta njihnin pavarësinë e Kosovës.
Ukshini e lidh këtë edhe me qëndrimin e vetë Bashkimit Evropian. Ai ka argumentuar se ekziston dobësi dhe pengesë në qasjen e BE-së, duke qenë se, sipas tij, është e pafalshme që pesë vende të BE-së nuk e njohin Kosovën edhe pas vendimit të GJND-së. Ai kujton se, në periudha të ndryshme, shumë vende kishin shprehur që vendimi i tyre për Kosovën do të varen nga ajo që do të vendoste Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë.
Sipas Ukshinit, me Pakon e Ahtisaarit synohej që Kosova të konsolidohej jo vetëm brenda, por edhe ndërkombëtarisht. Megjithatë, ai thekson se në këtë proces janë përfshirë edhe kompromise që synonin t’i bënin më të lehtë Rusisë mosbllokimin e anëtarësimit. Këto elemente, sipas kësaj logjike, kanë ndikuar në mënyrën se si u krijua korniza politike e pas-pavarësisë dhe si u trajtua më tej konsolidimi i Kosovës në arenën ndërkombëtare.
Ndërkohë, fakti që në vitet pas opinionit të 22 korrikut 2010 Kosova nuk është anëtare e OKB-së, as pjesë e Këshillit të Evropës dhe nuk gëzon të njëjtin nivel përfshirjeje në disa mekanizma të tjera ndërkombëtare, e vendos diskutimin në qendër të një çështjeje: sa i mjaftueshëm ka qenë vendimi juridik për të hapur rrugën drejt pranimit të plotë dhe të qëndrueshëm ndërkombëtar.
Botuar fillimisht në Koha.net