Reshjet e ditëve të fundit kanë rikthyer në qendër vëmendjen e fermerëve çështjen e kompensimit kur të mbjellat dëmtohen. Në disa zona, dëmet kanë qenë të konsiderueshme dhe kanë prekur prodhime të ndryshme bujqësore, duke bërë që kërkesat për një mekanizëm të qëndrueshëm mbështetës të shtohen sërish.
Data 22 korrik 2026 u shoqërua me diskutime dhe thirrje për zgjidhje konkrete lidhur me mungesën e një fondi të posaçëm. Fermerët kanë vënë në dukje se, sa herë u ndodhin dëmtime, kërkojnë kompensime, ndërsa komunat shpesh ankohen se nuk kanë mjete të mjaftueshme dhe niveli qendror përfundon duke i mbyllur çështjet me premtime, jo gjithmonë me garanci të plota për pagesa.
Eksperti i bujqësisë, Muzafer Luma, ka theksuar se Kosova duhet urgjentisht të krijojë një fond për menaxhimin e rreziqeve në bujqësi. Sipas tij, deri më tani nuk është themeluar një strukturë e tillë dhe mbështetja është mbështetur vetëm në një qasje kompensimi që lidhet me një projekt të nisur disa vjet më parë, i fokusuar në sigurimin e prodhimeve bujqësore. Luma ka vlerësuar se ky model nuk është i mjaftueshëm për të mbuluar nevojat reale kur ndodhin dëme të mëdha në terren.
Krijimi i një fondi do t’u dilte në ndihmë fermerëve
Luma ka paralajmëruar se mungesa e një fondi të dedikuar nuk prek vetëm fermerët individualë, por mund të sjellë vështirësi edhe për industrinë përpunuese. Ai ka përmendur shembullin e misrit, duke thënë se kur kultura ka qenë në kulmin e vegjetacionit, është dëmtuar tej mase apo edhe totalisht. Në këto rrethana, sipas tij, industria përpunuese e ka të vështirë funksionimin sepse fermat blegtorale do të kenë vështirësi në sigurimin e ushqimit, çka rrit edhe koston e ushqimit për sektorin.
Gjatë reshjeve të fundit, dëmet janë vërejtur më së shumti në komunën e Istogut. Në Kovragë janë raportuar dëme në prodhimet bujqësore, ku kulturat më të prekura kanë qenë shalqiri, misri dhe specat. Në këtë situatë, fermeri Arton Gjoci ka treguar se i janë shkaktuar dëme të mëdha, veçanërisht në shalqinj dhe kumbulla, të cilat ai i ka kultivuar. Gjoci ka thënë se brenda vetëm 35 minutave është krijuar dëmi që ka shkatërruar punën e gjashtë muajve.
Gjoci ka shtjelluar se dëmtimi ka ndodhur pak para se prodhimet të dërgoheshin në treg për shitje. Ai ka theksuar se shpenzimet janë të mëdha dhe, me ndihmën e djalit të mixhës, ka rreth dy hektarë e 80 ar bostan, ndërsa ka edhe një hektar me kumbulla. Sipas tij, edhe kumbullat janë dëmtuar pothuajse krejtësisht. Fermeri ka shtuar se edhe në vitet e kaluara ka pasur dëme, por në përmasa më të vogla, ndërsa për ato që kanë ndodhur më herët thotë se ende nuk është kompensuar.
Pas breshrit që goditi të mbjellat, një ditë më pas në Kovragë të Istogut bujqit janë vizituar nga përfaqësues të Qeverisë dhe nga Komuna. Kryetari i Istogut, Ilir Ferati, ka thënë se vlerësimi i dëmeve ka filluar dhe pritet të përfundojë brenda shtatë ditësh. Ai ka vënë theksin te qëllimi për t’u afruar fermerëve në rastet kur dëmtimet janë të rënda, duke i dhënë prioritet procesit të verifikimit në terren dhe dokumentimit të ndikimit të reshjeve në prodhime.
Botuar fillimisht në Koha.net