Pas një viti e gjysmë me paqëndrueshmëri institucionale, zgjedhjet e 7 qershorit kanë hapur një fazë të re politike në Kosovë. Megjithatë, procesi i formimit të institucioneve të reja nuk pritet të nisë menjëherë, pasi partitë sinjalizojnë se do të duhet ende kohë për të krijuar një pasqyrë të plotë të rezultateve dhe të përbërjes së Kuvendit të ri. Në këtë periudhë, diskutimet politike do të varen nga ritmi i numërimit, certifikimit dhe konstituimit të institucioneve.
Lëvizja Vetëvendosje (LVV), e cila ka dalë forca e parë politike, ka deklaruar se nuk do të ketë negociata zyrtare për koalicione të mundshme para përfundimit të numërimit edhe të votave të kandidatëve për deputetë. Arbërie Nagavci, nga kjo parti, ka theksuar se është e rëndësishme ta dinë përfundimisht se cila është përbërja e Kuvendit të ri, të legjislaturës së 11-të. Edhe pse ajo nuk e përjashton mundësinë e kontakteve joformale me partitë e tjera, negociatat serioze, sipas qëndrimit të LVV-së, mund të fillojnë vetëm pasi të përmbyllet procesi i numërimit.
Negociatat serioze priten vetëm pas “pasqyrës së plotë” të Kuvendit
Në pritje të këtij “momenti të saktë”, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka njoftuar se rezultatet përfundimtare pritet t’i shpallë më 26 qershor, ndërsa certifikimi i tyre planifikohet të përfundojë deri më 6 korrik. Deri tani, të dhënat e publikuara në ueb-faqen e KQZ-së tregojnë se LVV ka dalë e para me 42.47 për qind të votave. Pas saj renditet Partia Demokratike e Kosovës (PDK) me 21.43 për qind, Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) me 16.96 për qind, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës me 7.51 për qind dhe Lista Serbe me 6.76 për qind.
Procesi i numërimit, megjithatë, ende nuk është finalizuar. Deri në orën 15:00 të datës 11 qershor janë numëruar rreth 90 për qind e votave të kandidatëve për deputetë. Në këtë fazë nuk janë numëruar ende votat e diasporës, ato me kusht dhe të personave me nevoja të veçanta. Kjo do të thotë se përbërja përfundimtare e Kuvendit mund të jetë ende objekt verifikimesh, edhe pse në një masë të madhe ndarja e forcave politike tashmë konsiderohet e qartë nga vlerësimet e njohësve të zhvillimeve.
Për t’u formuar shumica e nevojshme, partitë dhe koalicionet duhet të arrijnë së paku 61 mandate deputetësh nga 120 sa ka Kuvendi i Kosovës. Sistemi politik në Kosovë kërkon shumicë prej dy të tretash për disa vendime të rëndësishme, përfshirë zgjedhjen e presidentit të ri. Pikërisht ky element ka pasur ndikim në dinamikën e institucioneve: dështimi i Kuvendit për të zgjedhur presidentin e ri, në përputhje me një vendim të Gjykatës Kushtetuese, çoi automatikisht në shpërndarjen e tij më 28 prill dhe në mbajtjen e zgjedhjeve të reja më 7 qershor. Në këto rrethana, LVV ka ngritur idenë e një presidenti unifikues, i cili të mos jetë i lidhur ngushtë me partitë politike, duke e konsideruar si zgjidhje të favorshme për stabilitet institucional.
Në anën tjetër, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) ka shprehur qëndrim të qartë për një koalicion pa Lëvizjen Vetëvendosje. Subjektet e tjera, sipas zhvillimeve, lënë të hapur mundësinë e bashkëpunimit mes tyre. Ndërkohë, Partia Demokratike e Kosovës ka paraqitur gatishmëri për bashkëpunim me subjektet e tjera politike, duke mos vendosur vija të kuqe në raport me asnjë parti, përfshirë edhe LVV-në, në funksion të arritjes së një marrëveshjeje për institucionet e reja. Radio Evropa e Lirë nuk ka arritur të marrë një qëndrim të detajuar nga drejtuesit e PDK-së për mënyrën se si e shohin këtë proces, por deklarata publike nga kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, është bërë më 8 qershor.
Hamza ka thënë se, për të pasur institucione sa më shpejt dhe të qëndrueshme, duhet të ketë marrëveshje politike që në fillim, “ende pa filluar konstituimi i Kuvendit, formimi i Qeverisë dhe pastaj zgjedhja e presidentit”. Ai ka shtuar gjithashtu se preferencë e tij do të ishte krijimi i një qeverie nga partitë që në legjislaturën e kaluar kanë qenë në opozitë. Ndërkaq, Lidhja Demokratike e Kosovës ka deklaruar se është e gatshme për bashkëpunim dhe marrëveshje për institucionet e reja, por ka vënë theksin se vonesat mund ta dëmtojnë procesin politik. Ndërsa partitë presin ritmin e numërimit dhe certifikimin e rezultateve, diskutimet për koalicionet mbeten të lidhura ngushtë me datat kyçe të KQZ-së dhe me momentin kur Kuvendi i ri do të ketë një përbërje përfundimtare.
Botuar fillimisht në Gazeta Express