Austria dhe aleatët e saj në Bashkimin Evropian po shprehen qartë kundër çdo përpjekjeje që mund të përdoret Protokolli i Dytë si mjet presioni në procesin e negociatave të Maqedonisë së Veriut me BE-në. Diplomati austriak, ambasadori Martin Pammer, deklaroi në emisionin “Europat” në TV 24 se asnjë vend tjetër, përveç Bullgarisë, nuk e ka përshkruar Protokollin e Dytë si pjesë të kuadrit negociues të Maqedonisë së Veriut me Bashkimin Evropian.
Sipas Pammer, qëndrimi i qartë vjen pikërisht në momentin kur negociatat vazhdojnë të jenë të ndërlikuara dhe kur çështje të tilla mund të hapin dilema mes palëve. Ambasdori theksoi se nëse Sofia do të tentojë ta përdorë dokumentin për të ushtruar presion gjatë negociatave, shtetet anëtare të BE-së do të reagojnë dhe do ta bëjnë të qartë Bullgarisë se protokolli nuk i përket procesit të bisedimeve në kuptimin e strukturës negociuese.
“Pammer” e vendosi çështjen në logjikën e procesit: nuk bëhet fjalë vetëm për atë se si interpretohet një dokument, por për rolin që ai dokument mund të ketë, nëse konsiderohet brenda apo jashtë kuadrit të negociatave. Në këtë drejtim, ai nënvizoi se anëtarët e BE-së nuk do të lejojnë që një dokument i tillë të shndërrohet në instrument presioni, duke rrezikuar ecurinë e bisedimeve.
Austria ka qenë prej vitesh ndër mbështetësit më të fortë të integrimit evropian të Maqedonisë së Veriut. Për këtë arsye, deklaratat e ambasadorit vijnë si një përforcim i angazhimit politik të Vienës, duke u fokusuar te nevoja për ta kthyer mbështetjen në hapa konkrete. Megjithatë, në horizont mbetet një pengesë: a do të jetë e mundur që Austria të zhbllokojë ngërçin diplomatik mes Shkupit, Sofjes dhe Brukselit.
EU do të sqarojë se Protokolli i Dytë s’është pjesë e negocimit
Ambasdori austriak e ngriti pikërisht këtë pikë: çështja nuk është vetëm deklarative, por politike dhe praktike. Ecuria e integrimit evropian kërkon që palët të ecin drejt të njëjtit proces, me një kuptim të përbashkët për atë çfarë konsiderohet pjesë e negociatave dhe çfarë jo. Në rast se njëra palë tenton ta vendosë Protokollin e Dytë në qendër të procesit, atëherë, sipas Pammer, vendet anëtare të BE-së do të reagojnë menjëherë për ta ndarë qartazi dokumentin nga mekanizmat e negociimit.
Në këtë kontekst, paralelizmi me qëndrimet e vendeve të tjera është thelbësor. Pammer tha se nuk ka pasur përshkrime të njëjta nga vende të tjera përveç Bullgarisë lidhur me mënyrën se si Protokolli i Dytë duhet të futet brenda kornizës negociuese të Maqedonisë së Veriut me BE-në. Ky argument vendos një bazë për të shpjeguar pse Viena dhe partnerët e saj shohin rrezik në një interpretim të tillë që mund të bllokojë përparimin.
Pyetja që del më pas është se sa shpejt mund të gjendet rrugëdalja. Sipas asaj që u ngrit në program, mbështetja politike ekziston dhe Austria ka qenë vazhdimisht pjesë e saj. Por mbetet për t’u parë nëse kjo mbështetje do të mjaftojë për të thyer “ngërçin” midis tre akterëve kryesorë: Maqedonisë së Veriut, Bullgarisë dhe vetë institucioneve të BE-së në Bruksel. Derisa negociatat të zhvillohen me qartësi mbi kuadrin e tyre dhe pa përdorim të dokumenteve si presion, palët do të varen nga dinamika diplomatike e ditëve dhe javëve në vijim.
Botuar fillimisht në Albeu