Viti i ri shkollor ka rikthyer në qendër të debatit pagat e mësuesve dhe mungesën e vazhdueshme të stafit arsimor. Sindikatat dhe vetë mësuesit po e ngrenë sërish këtë çështje, ndërsa një nga pyetjet që kthehet shpesh është se në cilat vende të Bashkimit Evropian mësuesit marrin paga më të larta.
Në arsimin formal, shpenzimi për pagat e stafit arsimor—sidomos për mësuesit dhe drejtuesit e shkollave—është ndër zërat kryesorë të buxhetit. Por edhe pse mësuesit janë pjesë e sistemit që kërkon arsim të mirëfilltë dhe përgjegjësi të mëdha, në shumë vende evropiane ata vazhdojnë të shihen si profesionistë që paguhen më pak se sa do të pritej, në raport me nivelin e arsimimit.
Sipas disa studimeve, pagat fillestare të mësuesve janë rreth 40% më të ulëta se të ardhurat e profesionistëve të tjerë me arsim të lartë. Edhe kur kjo diferencë ngushtohet me rritjen e pagave gjatë karrierës, një pabarazi e dukshme mbetet mes vendeve, duke krijuar një hartë të qartë të ndryshimeve në Evropë.
Ku mësuesit paguhen më mirë në BE dhe si ndryshon paga me karrierën
Në vitin shkollor 2024/2025, Luksemburgu rezultoi vendi i BE-së ku mësuesit merrnin pagat më të larta në shumicën e niveleve të arsimit—si në fazën e hershme të karrierës, ashtu edhe në kulmin e saj. Të dhënat e publikuara nga Eurydice, rrjeti evropian i informacionit për arsimin i financuar nga Komisioni Evropian, tregojnë se në fillim të karrierës, mësuesit në Luksemburg paguheshin nga 55 mijë deri në 62 mijë euro në vit. Në kulmin e karrierës, pagat rriteshin ndjeshëm, duke arritur nga 97 mijë deri në 109 mijë euro.
Pas Luksemburgut, vendet që renditeshin ndër më të paguarit ishin Holanda dhe Gjermania, por niveli i pagës varej nga niveli i arsimit dhe faza e karrierës së mësuesve. Ndërsa në anën tjetër të renditjes, pagat më të ulëta në fund të karrierës u shënuan Në Sllovaki, Çeki dhe Hungari. Në Sllovaki, pagat vjetore shkonin nga 18 mijë deri në 22 mijë euro, në varësi të nivelit të arsimit. Në Hungari dhe Çeki, ato arrinin deri në rreth 27 mijë euro.
Për pagat në fillim të karrierës, Greqia dhe Sllovakia renditeshin gjithashtu në fund të listës, me paga vjetore që nuk e kalonin 17 mijë euro. Kjo tregon se pabarazitë nuk shfaqen vetëm në vitet e mëvonshme të profesionit, por nisin që herët, duke krijuar një diferencë që shoqëron mësuesit përgjatë gjithë rrugëtimit të tyre.
Një tjetër element që lidhet me debatin është sa kohë u duhet mësuesve për të arritur kulmin e karrierës. Përparimi zakonisht lidhet me rolin dhe përgjegjësitë, vitet e përvojës, moshën, nivelin e kualifikimit dhe performancën. Sipas Eurydice, në 11 vende të Bashkimit Evropian mësuesve u duhen nga 31 deri në 40 vjet për të arritur nivelin më të lartë të karrierës, në varësi të nivelit ku japin mësim. Vetëm në Danimarkë dhe Finlandë, mësuesit mund ta arrijnë kulmin brenda 10 vjetësh, po ashtu në varësi të nivelit të arsimit.
Ndërkohë, teksa rritet progresi në karrierë, rriten edhe pagat—diçka që shihet si faktor i rëndësishëm për ta bërë profesionin më tërheqës dhe për të mbajtur profesionistët brenda sistemit arsimor. Përfitues nuk janë vetëm mësuesit: një studim i OECD-së i vitit 2025 thekson se pagat më të larta për mësuesit priren të ndikojnë pozitivisht edhe në rezultatet e nxënësve. Të dhënat e Eurydice tregojnë se Qiproja, Portugalia, Holanda dhe Sllovenia janë ndër vendet ku rritja e pagës nga fillimi deri në kulmin e karrierës është më e madhe.
Debati ka rikthyer vëmendjen edhe në Francë. Ministria e Arsimit deklaroi se një mësues i arsimit publik në Francë kishte marrë mesatarisht 3,090 euro neto në muaj gjatë vitit 2024. Megjithatë, kjo shifër përfaqëson një mesatare për mësues me statuse të ndryshme profesionale, duke përfshirë mësuesit e shkollave, mësuesit e certifikuar, profesorët e asociuar dhe profesorët me gradat më të larta. Në këtë mesatare nuk përfshihen mësuesit me kontratë, të cilët përbëjnë rreth 8% të stafit mësimor dhe, sipas të dhënave të dhëna, janë edhe grupi me pagat më të ulëta.
Në të njëjtën logjikë krahasimi, mësuesit francezë renditen ndër pesë vendet e BE-së ku pagat nuk kanë ecur me të njëjtin ritëm me rritjen e kostos së jetesës. Sipas Eurydice, pagat e tyre ranë me 0.61% mes viteve shkollore 2023/2024 dhe 2024/2025. Në BE, vetëm Rumania (-6.34%), Sllovakia (-4.07%), Italia (-1.60%) dhe Komuniteti Francez i Belgjikës (-0.71%) shënuan rënie më të madhe të pagave të mësuesve se Franca.
Botuar fillimisht në Telegrafi