Kosova po kalon një periudhë të ndjeshme institucionale, teksa afatet për konstituimin e Kuvendit dhe për ngritjen e institucioneve të reja po afrohen. Diskutimi për mënyrën se si do të veprohet nëse ky proces nuk përmbyllet brenda kohës së parashikuar është kthyer në çështjen kryesore të ditëve të fundit, sidomos për vijimësinë e punës së institucioneve dhe rrugën që do të ndiqet drejt zgjedhjeve.
Në qendër të vëmendjes është fakti se konstituimi i Kuvendit është pikënisja për krijimin e një kuadri të ri institucional. Kur ky hap vonohet ose nuk realizohet në afat, pasojat politike dhe administrative bëhen të pashmangshme. Kjo lidhet edhe me logjikën e funksionimit të sistemit parlamentar, ku Kuvendi ka rolin e tij në vijim të procedurave për formimin e institucioneve që lidhen me pushtetin legjislativ.
Ndërkohë, procesi i konstituimit nuk është vetëm çështje procedurash teknike. Ai ka ndikim të drejtpërdrejtë te mandati i institucioneve që duhet të funksionojnë pas një procesi zgjedhor dhe te mënyra se si do të organizohen hapat e mëtejshëm politikë. Prandaj, ndërsa afatet afron drejt përfundimit, rritet edhe presioni mbi aktorët institucionalë që të gjejnë zgjidhje për të shmangur një ngërç të zgjatur.
Çështja kryesore është se, në mungesë të konstituimit të Kuvendit, Kosova shkon drejt procesit elektoral. Kjo do të thotë se mekanizmi institucional parashikon një skenar ku, nëse Kuvendi nuk arrin të krijojë bazën e nevojshme funksionale brenda afateve, shteti kalon në zgjedhje të reja. Në këtë mënyrë, zgjedhjet shfaqen si rruga automatike që aktivizohet kur nuk realizohet konstituimi i Kuvendit në kohë.
Pa konstituimin e Kuvendit, Kosova shkon automatikisht në zgjedhje
Aktualisht, afatet për konstituimin e Kuvendit dhe për krijimin e institucioneve të reja po hyjnë në fazën vendimtare. Kjo fazë është përcaktuese sepse vendos nëse institucionet e reja do të mund të fillojnë punën në bazë të mandatit të ri apo nëse procesi do të ndërpritet nga nevoja për organizim të zgjedhjeve. Në kushtet kur afatet janë afër dhe situata institucionale mbetet e ndërlikuar, spektri i skenarëve politikë ngushtohet.
Në këtë kontekst, vëmendja është përqendruar në atë se si do të llogariten dhe trajtohen procedurat deri në momentin kur vendoset nëse Kuvendi arrin apo jo të konstituohet. Konstituimi është hapi që i jep Kuvendit legjitimitet funksional dhe lehtëson nisjen e proceseve që lidhen me krijimin e institucioneve të tjera të sistemit. Nëse ky hap dështon të përmbyllet brenda afateve, atëherë aktivizohet logjika e zgjedhjeve të reja.
Rrjedhimisht, komunikimi institucional dhe koordinimi politik marrin peshë të veçantë. Në situata të tilla, çdo ditë e humbur mund ta zhvendosë Kosovën drejt një skenari ku vendimi për shkuar në zgjedhje bëhet i pashmangshëm. Ndërkohë, edhe administrimi i vazhdimësisë së punës institucionale mbetet sfidë, pasi periudhat kur organet e reja nuk janë ende plotësisht të konstituuara zakonisht shoqërohen me paqartësi në planifikim dhe në vendimmarrje.
Pa konstituimin e Kuvendit, Kosova hyn në rrugën drejt zgjedhjeve të reja, duke e bërë këtë mekanizëm një element kyç të parashikimeve institucionale. Ndërsa afatet po afrohen, impakti i këtij vendimmarrjeje shtrihet në të gjithë strukturën politike dhe institucionale: nga puna e Kuvendit, te krijimi i institucioneve të reja dhe te nevoja e organizimit të procesit elektoral. Për pasojë, skenari i zgjedhjeve del si rrjedhojë e drejtpërdrejtë e mosrealizimit të konstituimit brenda kohës së parashikuar.
Botuar fillimisht në Albeu