Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka deklaruar se po shqyrtohet ndryshimi i rrjedhës së lumit Ibër në territorin e Serbisë. Ai e lidh këtë me, siç tha, qëndrimin e autoriteteve të Prishtinës ndaj popullit serb në Kosovë, duke shtuar se për këtë çështje po angazhohen persona të specializuar.
Vuçiqi këtë çështje e ka përmendur edhe më herët, pikërisht dy vjet më parë, kur po mohonte përfshirjen e Serbisë në shpërthimin që kishte dëmtuar kanalin e ujit Ibër-Lepenc. Incidenti ka ndodhur në Varagë të Zubin-Potokut dhe, sipas pretendimeve të mëparshme, lidhej me dëmtime të sistemit të furnizimit me ujë.
Sipas presidentit serb, që nga viti 1985 “ekziston një ide” për ta ndryshuar rrjedhën e lumit Ibër për nevojat e popullsisë në qytezat pranë liqenit. Ai pretendon se një veprim i tillë do ta thante Ujmanin, nga i cili furnizohet Kosova. Vuçiqi e ka paraqitur këtë si një mundësi që, sipas tij, mund të realizohet përmes një vendimi të Qeverisë serbe, duke e shoqëruar me arsyetime që lidhen me situatën politike dhe trajtimin e serbëve.
Ekspertë për ndryshimin e rrjedhës së Ibër—si shpjegohet
“Ne tashmë kemi ftuar ekspertët që merren me këtë çështje, sektorin e ndërtimit, inxhinierë dhe të tjerë”, ka thënë Vuçiqi. Ai ka argumentuar se, për shkak të asaj që e cilësoi maltretim të popullit serb, ekzistojnë “arsye” që të shqyrtohet ndryshimi i rrjedhës së Ibrit. Më tej, presidenti serb ka thënë se më pas do të shohin se si do të reagojnë “shqiptarët” dhe si do të sillen, duke e vendosur çështjen në kuadër të marrëdhënieve të tensionuara dhe politikës mes palëve.
Gjatë së dielës, Vuçiqi i bëri këto komente gjatë një vizite të punimeve në Urën e Vjetër Hekurudhore në Beograd. Përveç ndryshimit të rrjedhës së lumit, ai ka folur edhe për rrënimin e vilave përreth Ujmanit, duke thënë se autoritetet po i ndjekin këto zhvillime nga afër. Sipas tij, vilat e rrënuara kanë qenë objekte të ndërtuara pa leje në hapësirën që është në administrim të ndërmarrjes publike “Ibër-Lepenc”. Ai bëri me dije se deri më tani janë rrënuar “dhjetëra” objekte të tilla.
Vuçiqi ka shpjeguar se Serbia, siç e paraqiti ai, është një shtet sovran dhe se në varësi të interesave të ndryshme, do të veprojë. Ai tha se për “mbrojtësit e mëdhenj të popullit” në Kosovë duhet të pyetet vetë populli serb në Kosovë për atë se te kush e sheh mbrojtësin. Ndërkohë, presidenti serb e lidhi edhe çështjen e ndërhyrjes së mundshme me skenarë të asaj që e quajti hyrje në luftë me NATO-n, duke deklaruar se, sipas tij, “nuk është opsion” në këtë moment.
Sipas narrativës që lidhet me ngjarjet e fundit në sistemin Ibër-Lepenc, shpërthimi në kanalin e ujit të kësaj infrastrukture ndodhi në fshatin Varagë të Zubin-Potokut në nëntor të vitit 2024. Autoritetet e Kosovës e kanë cilësuar ngjarjen si sulm terrorist, ndërsa Serbinë e kanë bërë përgjegjëse për këtë rast. Vuçiqi, nga ana e tij, ka mohuar përfshirjen dhe ka folur për efektet e incidentit në kanal, i cili u dëmtua, ndërkohë që në debat u përmend edhe sasia e përafërt e eksplozivit—rreth 20 kilogramë—me të cilat dyshohet se ishte kryer shpërthimi. Në këtë kontekst, deklarimet e tij për angazhimin e ekspertëve për ndryshimin e rrjedhës së Ibrit kanë ardhur si një zgjerim i pretendimeve të mëparshme dhe si pjesë e argumentimit që ai e lidh me situatën në Kosovë.
Botuar fillimisht në Koha.net