Sabri Novosella ka folur në emisionin “Dosje” të RTV Dukagjinit, i drejtuar nga moderatori i emisionit “Debat Plus”, Ermal Panduri, rreth një letre që Jusuf Gërvalla i kishte shkruar atij me kërkesë për falje. Novosella ka treguar se letra vinte në një kontekst ku, sipas rrëfimit të tij, presioni vinte nga një person i lidhur me UDB-në, pas së cilës, familja e Gërvallës ishte arrestuar “komplet” në Zyrën 92 në Pejë.
Gjatë bisedës, Novosella ka shpalosur edhe një këndvështrim të tij për mënyrën se si i kanë parë gjërat ilegalistët kosovarë krahasuar me shqiptarët e Shqipërisë. Ai ka thënë se ilegalistët kosovarë e kanë dashur atdheun “me zemër, me shpirt” dhe kanë qenë të gatshëm për sakrificë. Sipas tij, ndryshimi qëndronte te përvoja e shqiptarëve nën diktaturën e Enver Hoxhës, që, siç e ka përshkruar, i “mbyti nëpër burgje”.
Ndërkohë, tema kryesore e emisionit u kthye te letra e Jusuf Gërvallës. Panduri e pyeti Novosellën nëse ai e dinte se kush kishte qenë UDB-ashi që i kishte bërë presion Jusuf Gërvallës në telefon. Novosella u përgjigj duke treguar se, edhe pse nuk i kujtohej emri i saktë i UDB-ashit, çështja thelbësore për të lidhej me përmbajtjen dhe tonin e letrës.
Ai tha se letra “hiç s’më ka pëlqyer”, duke shpjeguar arsyen. Sipas Novosellës, ajo që nuk i ka pëlqyer nuk ka qenë vetë fakti i presionit apo rrethanat, por mënyra si Gërvalla e shihte situatën brenda letrës. Novosella ka theksuar se, sipas asaj që i ka qëndruar në mend, Jusuf Gërvalla e fajësonte veten, pasi e kishte parë si shkak që “ai më rrezikoi mua”. Novosella ka kundërshtuar këtë qasje, duke thënë se “nuk ishte puna te rrezikimi”, por te madhësia dhe karakteri i Jusuf Gërvallës.
Ai e përshkroi Jusuf Gërvallën si një figurë që e meriton vlerësim të veçantë, duke e quajtur “hero i gjallë”. Novosella shtoi se Jusufi ishte një njeri shumë i madh dhe me “akuzu”, ndërsa theksoi se Zoti e ruante nga çdo situatë që mund të rëndonte më tej njerëzit e përfshirë. Në këtë pjesë të rrëfimit, ai u fokusua te kontrasti mes asaj që i dukej ai si mënyra e gabuar e të menduarit të Jusufit në letër dhe respekti që ai vetë kishte për figurën e Gërvallës, pavarësisht rrethanave.
“Jusuf Gërvalla ishte një hero i gjallë”
Përveç letrës dhe presionit, emisioni prek edhe çështjen e bashkimit të ilegalistëve shqiptarë në vitin 1981. Panduri e vuri pyetjen: “Pse dështoi bashkimi i ilegalistëve shqiptarë më 1981?”. Novosella, në përgjigjen e tij, u ndal te mënyra e formulimit të kushteve dhe te mënyra si u pa bashkimi, duke theksuar se ai “na doli me kushte”. Ai e formuloi fillimisht këtë si një pikë të rëndësishme: “Së pari…”, duke e lënë të kuptohej se dështimi nuk ishte rastësi, por lidhej me mënyrën e marrëveshjes dhe pritshmëritë që u vendosën që në fillim.
Në vijim të diskutimit, Novosella ka mbetur i fokusuar te dy linjat që përshkuan gjithë rrëfimin: roli i ilegalistëve dhe mënyra si e kuptojnë ata sakrificën, si dhe respekti për Jusuf Gërvallën si person. Për të, letra e Gërvallës nuk e përputhte dot atë që ai e konsideronte burrëri, karakter dhe përgjegjësi historike, ndaj edhe reagimi i tij ishte i qartë: letra nuk i pëlqeu, jo sepse nuk i kuptonte rrethanat, por sepse, sipas tij, përmbante një fajësim që nuk i rrinte me karakterin e Jusufit.
Botuar fillimisht në Telegrafi
