Analisti Agon Maliqi ka vlerësuar se çështja e serbëve dhe e veriut vazhdon të mbetet faktori kryesor që ka dëmtuar marrëdhëniet e Kosovës me Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Sipas tij, sa kohë këto tema nuk adresohen në mënyrën e duhur, nuk mund të pritet një rritje më e madhe e mbështetjes diplomatike nga Washingtoni.
Maliqi ka theksuar se, përtej retorikës, SHBA-ja pret veprim konkret nga institucionet e Kosovës. Në këtë kuadër, ai ka nënvizuar se Washingtoni kërkon që hapat e Kosovës të merren duke u koordinuar me partnerët ndërkombëtarë, në mënyrë që të shmangen tensionet dhe të krijohen kushte për bashkëpunim të qëndrueshëm. Në argumentin e tij, kjo qasje lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si SHBA-ja e lexon situatën në terren, sidomos në veri.
Ai ka thënë se çështjet që lidhen me serbët dhe me veriun janë “pika” që e kanë cenuar marrëdhënien mes Kosovës dhe SHBA-së. Pa i trajtuar këto tema në mënyrë të adresueshme dhe të koordinuar, sipas Maliqit, Kosova nuk duhet të presë mbështetje amerikane më të madhe në nivel diplomatik. Analisti ka shtuar se ka vëzhgim dhe respekt për sovranitetin e Kosovës kur institucionet marrin masa ligjore, por megjithatë ekziston një kërkesë e qartë: zbatimi i atyre masave të bëhet në konsultim, pa rritur tensionet me komunitetin serb dhe duke kërkuar alternativa për shërbimet që u ofrohen serbëve.
“Çështja e serbëve dhe veriut është pika që e ka cenuar marrëdhënien me SHBA-në. Pa e adresuar këto çështje Kosova në nivel diplomatik nuk mund të presë mbështetje amerikane. Shohim se ka respekt për sovranitetin e Kosovës, kur merr masa ligjore, por ka një kërkesë që ato të bëhen në konsultim, mos të tensionohen marrëdhëniet me serbët dhe të gjenden mënyra që ato gjëra ku Kosova po e zbaton sundimin e ligjit të gjenden alternativa për shërbimet që u ofrohen serbëve”, ka deklaruar Agon Maliqi në Interaktiv.
Vijat e kuqe të SHBA-së për institucionet në veri
Në vijim të vlerësimeve të tij, Maliqi ka theksuar se Washingtoni i ka komunikuar Kosovës vijat e kuqe lidhur me institucionet në veri. Sipas tij, SHBA-ja ka paralajmërime dhe qortime, por ka edhe “vija të kuqe” që lidhen me funksionimin e institucioneve arsimore dhe shëndetësore të serbëve në Kosovë. Ai ka përmendur se këto institucione, sipas analizës së tij, vazhdojnë të operojnë në mënyrë paralele, dhe ky është sinjal që i është dhënë Kosovës se çfarë nuk duhet të preket pa masa të matura.
Analisti ka argumentuar se mesazhi i përcjellë ka qenë i qartë: nëse këto institucione fillojnë të preken, atëherë nga SHBA-ja do të nisin masa të tjera. Në këtë mënyrë, sipas tij, qasja amerikane nuk lidhet vetëm me zbatimin e ligjit, por edhe me mënyrën e menaxhimit të ndikimit në jetën e përditshme të komuniteteve, si dhe me ruajtjen e stabilitetit në raportet ndëretnike në terren.
Maliqi ka shtuar edhe një element të dytë që, sipas tij, ndikon në marrëdhëniet me partnerët ndërkombëtarë: situata politike në Kosovë, veçanërisht mungesa e institucioneve funksionale. Ai ka vlerësuar se kjo paqartësi dhe pamundësi për të pasur institucione që punojnë normalisht, reflektohet edhe në raportet me SHBA-në dhe partnerët ndërkombëtarë. Në të njëjtën linjë, analisti ka thënë se administrata amerikane kërkon marrëdhënie bilaterale të mira me të gjitha shtetet e Ballkanit Perëndimor, duke nënkuptuar se nuk ka qasje favorizuese ndaj njërës palë në kurriz të të tjerave.
Botuar fillimisht në Koha.net