“Lufta nën akuzë: Nga Del Ponte te Gjykatës Speciale për Putin”>Gjykata Speciale” është vepra e re studimore e historianit dhe diplomatit Sylë Ukshini, e cila ka dalë në pah edhe në diskutimet publike në prag të vendimeve për çështjen e Gjykatës Speciale. Libri trajton debatin rreth luftës në Kosovë, duke e zhvendosur vëmendjen nga interpretimet vetëm vendore drejt një analize me shtrirje ndërkombëtare, politike dhe gjeopolitike.
Në promovimin e librit në Tiranë, në Institutin Shqiptar për Studime Ndërkombëtare, vepra u vlerësua si një kontribut i rëndësishëm për studimet mbi historinë e çlirimit të Kosovës dhe narrativat që e kanë shoqëruar këtë periudhë. Aktiviteti u zhvillua në një moment të ndjeshëm publik, pikërisht në prag të vendimit të Gjykatës Speciale për katërshen udhëheqëse të UÇK-së.
Vepra e Sylë Ukshinit ndjek rrjedhën e narrativave deri te kornizat juridike
Gjatë prezantimit, theksi u vu te mënyra se si narrativat rreth luftës u zhvilluan dhe, më pas, morën pasoja diplomatike e institucionale. Sipas trajtimit që sjell Ukshini në vepër, ky proces nuk është kufizuar vetëm në dimensionin juridik. Përkundrazi, libri e vendos çështjen brenda një kornize më të gjerë politikë dhe gjeopolitike, ku ligji dhe politika ndërthuren me pretendimet për “realpolitikë”.
Në materialin e promovimit, vepra përmendet si një studim që vë në dukje asimetrinë e një procesi që, në emër të balancimit të akuzave dhe të “realpolitikës”, ka përfunduar duke u përkthyer në korniza ligjore. Në këtë mënyrë, argumenti qendror i librit lidhet me faktin se, gjatë rrjedhave, propaganda e Beogradit përputhet e futet brenda mekanizmave ligjorë, duke krijuar një efekt që, sipas analizës së Ukshinit, shkon përtej drejtësisë që lidhet me individin.
Një pjesë e rëndësishme e diskursit që përcjell autori përqendrohet te parimi i përgjegjësisë individuale. Në promovim u cituajt që “Çdo krim i provuar duhet të ketë një autor dhe çdo autor duhet të përgjigjet individualisht për veprën e tij. Por drejtësia për viktimën nuk kërkon rishkrimin e historisë së një lufte”. Kjo fjali vendos në qendër idenë se gjykimi duhet të lidhet me faktet dhe autorësinë, por pa prodhuar një interpretim të ri historik që cenon narrativën e periudhës së çlirimit.
Vepra “Lufta nën akuzë: Nga Del Ponte te Gjykata Speciale” titullohet pikërisht duke e lidhur historinë e zhvillimeve me emra dhe institucione që lidhen me rrjedhën e debatit deri te Gjykata Speciale. Në këtë kuptim, libri shërben si një udhëtim përmes fazave të argumentimit, dokumentimit dhe mënyrës si u ndërtuan qëndrimet ndërkombëtare. Promovimi në Tiranë u paraqit si moment ku këto linja kërkimore u rikthyen në vëmendje, duke e bërë të qartë se studimi synon të ndriçojë jo vetëm çështjen juridike, por edhe ndikimin që narrativat patën në nivel institucional.
Aktiviteti i promovimit u zhvillua në 15 shtator 2026, në orarin 23:06, dhe lidhej drejtpërdrejt me periudhën kur pritej vendimi për katërshen udhëheqëse të UÇK-së. Në fokus të diskutimeve u vendos libri si një kontribut që ndihmon në të kuptuarit e mënyrës se si debati për luftën në Kosovë u përjetua dhe u formulua jashtë territorit, si dhe si kjo u pasqyrua më pas në institucionet ndërkombëtare. Në këtë kontekst, vepra e Sylë Ukshinit paraqitet si një analizë e gjerë që kërkon të shpjegojë dinamika të krijuara nga përballja mes narrativave dhe mekanizmave juridikë e politikë.
Botuar fillimisht në Koha.net