Liderët e Bashkimit Evropian kanë përshëndetur marrëveshjen e arritur mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Iranit, e cila synon t’i japë fund luftës në të gjitha frontet. Reagimi u publikua të hënën dhe përfshin edhe elementin e rikthimit të qarkullimit detar në rajon, përfshirë Libanin, si pjesë e marrëveshjes.
Sipas njoftimeve, marrëveshja parashikon hapjen e sërishme të Ngushticës strategjike të Hormuzit. Kjo ngushticë konsiderohet një nga korridoret detare më të rëndësishme për furnizimet globale me energji, duke lidhur drejtpërdrejt rrugët e transportit të naftës dhe gazit me tregjet ndërkombëtare. Për BE-në, rikthimi i funksionimit normal të saj shihet si vendimtar për stabilitetin rajonal dhe për ekonominë globale.
Presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, e përshkroi marrëveshjen si një hap të rëndësishëm drejt stabilitetit rajonal. Ai tha se pret që konflikti i kushtueshëm të marrë fund dhe që kalimi i lirë nëpërmjet Ngushticës së Hormuzit të rikthehet plotësisht. Costa theksoi se “armët duhet të ndalen tani” dhe shtoi se Bashkimi Evropian është i gatshëm të kontribuojë në avancimin e një strategjie gjithëpërfshirëse për paqe të qëndrueshme në Lindjen e Mesme.
Marrëveshja hap rrugën për paqe dhe qarkullim të lirë detar
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, kërkoi zbatim të shpejtë dhe të plotë të marrëveshjes. Ajo u bëri thirrje të gjitha palëve të respektojnë sovranitetin dhe integritetin territorial të Libanit, si dhe të zbatojnë një armëpushim të vërtetë. Von der Leyen tha se nuk mund të ketë paqe në Lindjen e Mesme derisa Libani të vazhdojë të “digjet”, duke e lidhur drejtpërdrejt fatin e stabilitetit rajonal me situatën në terren.
Në argumentimin e saj, von der Leyen theksoi se rihapja e Ngushticës së Hormuzit është thelbësore për stabilitetin rajonal dhe ekonominë globale. Megjithatë, ajo theksoi gjithashtu se marrëveshja përfundimtare duhet të adresojë edhe programet bërthamore dhe balistike të Iranit. Në këtë kuadër, BE e sheh procesin si jo vetëm ndalim të konfliktit, por edhe hapa më të gjerë që lidhen me sigurinë rajonale.
Përfaqësuesja e Lartë e BE-së për Politikë të Jashtme, Kaja Kallas, njoftoi se ministrat e jashtëm të bllokut do të diskutojnë mënyrat se si Bashkimi Evropian mund të përfshihet në fazën e ardhshme të procesit të paqes. Ndërsa kjo fazë pritet të zhvillohet pas arritjes së marrëveshjes, BE-ja sinjalizon se do të kërkojë një rol konkret në zbatimin dhe monitorimin e hapave që vijnë më pas.
Ndërkohë, presidenti francez Emmanuel Macron njoftoi se misioni ushtarak i krijuar nga Franca dhe Mbretëria e Bashkuar për të ndihmuar trafikun detar në Ngushticën e Hormuzit është i gatshëm për dislokim. Duke folur para takimit të planifikuar me presidentin amerikan Donald Trump në kuadër të samitit të G7-s, Macron tha se kapacitetet e misionit janë vendosur dhe mund të aktivizohen menjëherë sipas nevojës.
Macron tha se “rifillimi i trafikut detar, pa kufizime apo tarifa, është kusht thelbësor për stabilitetin rajonal dhe ekonominë botërore”. Në të njëjtën kohë, u rikujtua se Ngushtica e Hormuzit ishte bllokuar në mënyrë efektive nga Irani që nga fillimi i konfliktit, duke ndikuar në transportin e naftës dhe gazit. Përveç BE-së dhe Francës, kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, bëri të ditur se ceremonia zyrtare e nënshkrimit të marrëveshjes pritet të mbahet.
Botuar fillimisht në Koha.net
