Kosova po përballet me pasoja gjithnjë e më të rënda nga ngërçi politik që po e pengon funksionimin e institucioneve, sidomos Kuvendit. Në këtë kontekst, vendi ka humbur së fundmi të paktën 40 milionë euro nga Plani i Rritjes i Bashkimit Evropian. Shuma vjen si rezultat i mosfunksionimit të Kuvendit, një situatë që po shihet si sinjal i dobët për reformat dhe për klimën e investimeve.
Lajmi u bë i ditur nga Jeton Zulfaj, i cili për herë të parë pas emërimit si kryenegociator me Bashkimin Evropian doli në konferencë publike, jo për një lajm pozitiv, por për të komunikuar humbjen financiare. Zulfaj tha se Kosova ka humbur afro 40 milionë euro nga Plani i Rritjes, pikërisht për shkak se Kuvendi nuk po funksionon. Kjo nënkupton se mekanizmat e nevojshëm institucionalë për të avancuar proceset nuk janë vënë në lëvizje në kohë, duke sjellë efekt direkt në financat që do të mbështesnin zhvillimin.
Ekspertët e ekonomisë dhe të politikës e vlerësojnë këtë situatë si serioze, me argumentin se pasojat nuk prekin vetëm buxhetin në momentin e humbjes, por mund të shtrihen edhe më tej. Një nga vlerësimet e theksuara vjen nga profesori i lëndëve të ekonomisë, Fidan Qerimi, i cili thekson se nuk është vetëm çështje “shumë parash” në vlerën 40 milionë euro, por se përmes këtyre fondeve do të mund të kishte investime konkrete në fusha të tilla si drejtësia, energjia, inovacioni dhe përmirësimi i klimës së të bërit biznes.
Sipas Qerimit, çdo vonesë në implementimin e reformave lidhet drejtpërdrejt me ritmin e zhvillimit ekonomik. Në praktikë, humbja e mbështetjes së planifikuar dhe paqartësia institucionale mund të sjellin rritje më të ngadalshme ekonomike. Profesori paralajmëron se, në mungesë të zbatimit të reformave, krijohet edhe një mesazh për moszhvillim në drejtim të investimeve të huaja, sidomos kur bëhet fjalë për krijimin e kushteve për të bërë biznes.
Ngërçi i Kuvendit rrezikon investimet dhe reformat e planifikuara
Përveç ndikimit në financat e BE-së dhe në planet e reformave, mungesa e institucioneve stabile për disa muaj rrezikon të krijojë edhe probleme të tjera, këtë herë edhe në dimensionin politik. Njohësi i çështjeve politike, Basri Muja, ka theksuar se konstituimi i vonuar sjell pasoja konkrete: ligje të reja nuk mund të miratohen, ndërsa ato ekzistuese nuk mund të ndryshohen sipas nevojave. Po ashtu, iniciativat për reforma të ndryshme nuk mund të procedohen në kohë, pasi mungon baza funksionale institucionale që i shtyn proceset përpara.
Kjo situatë e bllokimit lidhet edhe me afatet për formimin e institucioneve. Në këtë pikë, vlerësohet se rrjedhja e afateve për konstituimin e Kuvendit, zgjedhjen e Presidentit dhe formimin e Qeverisë nis vetëm pas certifikimit të rezultatit zgjedhor. Por ky proces, sipas informacioneve, mbetet peng i ankesave të ngritura në Gjykatën Supreme. Kështu, edhe kur zhvillimet politike janë duke u pritur në rrugë procedurale, vetë rrjedha e institucioneve vazhdon të jetë e kushtëzuar nga vendimmarrjet gjyqësore.
Derisa të përmbyllet ky cikël procedural dhe të arrihet konstituimi i plotë, Kosova rrezikon të vazhdojë të përballet me pasoja të përsëritura. Humbja e afro 40 milionë eurove nga Plani i Rritjes është shenja më e qartë, por ekspertët paralajmërojnë se ndikimi mund të mos ndalet aty. Nëse reformat nuk ecin me ritmin e kërkuar dhe institucionet nuk stabilizohen, vendi mund të përballet me vonesa të tjera në investime dhe në përmbushjen e kushteve që lidhen me mbështetjen dhe bashkëpunimin me BE-në.
Botuar fillimisht në Telegrafi
