Qeveria e Kosovës ka dorëzuar raportin për zbatimin e hapave reformuese në kuadër të Planit të Rritjes, konfirmuan për Radion Evropa e Lirë burime nga Komisioni Evropian (KE). Dorëzimi u bë më 15 korrik 2026, pikërisht në ditën kur skadoi afati zyrtar, duke u mbyllur në mesnatë.
Me këtë dorëzim, Kosova u rendit si vendi i fundit që plotësoi detyrimin e raportimit. Në anën tjetër, pritshmëritë lidhur me pjesëmarrjen e Bosnje dhe Hercegovinës në proces nuk ishin të larta: burimet nga Komisioni Evropian thanë se nuk prisnin që Sarajeva të dorëzonte ndonjë dokument, pasi Bosnje dhe Hercegovina është ende vendi i vetëm që nuk ka miratuar Agjendën e Reformave dhe, rrjedhimisht, nuk i ka nënshkruar as marrëveshjet për financim dhe hua.
Pas pranimit të raportimeve nga shtetet, Komisioni Evropian do të nisë vlerësimin e asaj se deri ku kanë arritur vendet në zbatimin e reformave. Më pas, në bazë të vlerësimit për rezultatet e arritura, përcaktohet edhe shuma që secili shtet do të marrë nga fondet e planit. Zëdhënësi i KE-së, Guillaume Mercier, sqaroi më 15 korrik se pas pranimit të raporteve, Komisioni do të vlerësojë zbatimin e hapave përkatës reformues dhe do të vendosë për disbursimin e fondeve përkatëse.
Më 30 qershor ka skaduar afati për periudhën e katërt të raportimit, e cila lidhet me përmbushjen e hapave reformues në kuadër të Planit të Rritjes. Përtej kësaj, në po të njëjtën datë, më 30 qershor 2026, ka skaduar edhe periudha e ashtuquajtur “grejs” që Komisioni Evropian kishte miratuar për hapat reformues të cilët fillimisht ishte paraparë të përfundonin në mesin e vitit 2025.
RAPORTIMI i Kosovës pritet të ndikojë te disbursimi i fondeve
Për hapat reformues, afatet e të cilëve ishin fundi i vitit 2024 dhe fundi i vitit 2025, periudhat përkatëse “grejs” skadojnë më vonë gjatë vitit 2026. Kjo do të thotë se për disa faza të tjera të planit, procedurat e lidhura me afatet dhe tolerancat do të vazhdojnë të ndjekin kalendarin e përcaktuar nga Komisioni Evropian.
Përtej asaj që lidhet me afatet e raportimit, ekzistojnë edhe dallime mes vendeve të rajonit në shkallën e zbatimit të hapave reformues, por edhe në pagesat e kryera deri tani nga Komisioni Evropian. Deri më tani, Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi kanë marrë tri pagesa të rregullta nga fondet e Planit të Rritjes të Bashkimit Evropian. Ndërkaq, Kosova dhe Bosnje e Hercegovina nuk kanë marrë asnjë pagesë të rregullt.
Ndërsa Bosnje e Hercegovina nuk ka pasur pagesa të rregullta për shkak të situatës së mospërmbushjes së hapave procedurale, për Kosovën situata tregon një shkallë tjetër financimi. Deri më tani, Prishtina ka marrë vetëm parafinancimin prej mbi 61 milionë eurosh, që përfaqëson 7 për qind të shumës së përgjithshme prej 882 milionë eurosh të ndara për vendin. Paralelisht, buxheti i përgjithshëm i Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor është 6 miliardë euro për periudhën 2024–2027: 2 miliardë euro janë grante, ndërsa 4 miliardë euro janë kredi me kushte të favorshme.
Fondet janë ndarë sipas dy kritereve kryesore: numrit të banorëve dhe prodhimit të brendshëm bruto për kokë. Në këtë kuadër, raportimi i Kosovës dhe vlerësimi i KE-së mbi zbatimin e hapave reformues pritet të ndikojnë drejtpërdrejt në vendimet e mëtejshme për disbursimin e fondeve, pas përfundimit të procesit të vlerësimit të rezultateve të arritura.
Botuar fillimisht në Koha.net