Kosi i trashë dhe gjiza janë dy produkte të qumështit që shihen shpesh si zgjedhje të shëndetshme, veçanërisht nga njerëzit që kërkojnë ushqime të pasura me proteina. Të dyja prodhohen nga qumështi i lopës dhe të dyja njihen për profilin e tyre ushqyes, por dallimet në përmbajtje dhe mënyrën se si përgatiten i bëjnë ato më të përshtatshme për nevoja të ndryshme dietike.
Kosi i trashë, i njohur edhe si kosi grek, përgatitet duke mpiksur qumështin dhe më pas duke larguar një pjesë të madhe të lëngut të qumështit. Ky proces e bën produktin më të trashë, më kremoz dhe, njëkohësisht, më të pasur me proteina krahasuar me kosin tradicional. Për shkak të këtij përpunimi, konsiderohet si një opsion që u përshtatet atyre që duan të rrisin marrjen e proteinave pa shtuar shumë karbohidrate.
Sipas të dhënave ushqyese, gjysmë filxhani kosi i trashë ka 95 kalori, 9 gramë proteina, 5 gramë karbohidrate dhe 4.4 gramë yndyrë. Përveç makronutrientëve, ai përmban edhe kalcium, vitaminë B12, vitaminë A, fosfor dhe probiotikë që lidhen me shëndetin e zorrëve. Në praktikë, kjo do të thotë se kosi i trashë mund të jetë i dobishëm jo vetëm si burim proteinash, por edhe si produkt që mbështet mikroflorën e zorrëve përmes kulturave aktive.
Krahasimi: si ndryshojnë vlerat ushqyese të kosit të trashë dhe gjizës
Një tjetër element që shpesh përmendet te kosi grek është përmbajtja më e ulët e laktozës. Dietologia Jamie Baham ka theksuar se kosi grek ka më pak laktozë dhe dukshëm më shumë proteina sesa kosi tradicional. Kjo e bën produktin potencialisht më të përshtatshëm për njerëzit që kanë vështirësi në tretjen e produkteve të qumështit. Po ashtu, Baham shpjegon se kulturat aktive në kosin grek ndihmojnë në shpërbërjen e laktozës dhe e bëjnë tretjen më të lehtë.
Gjiza, nga ana tjetër, është djathë i freskët dhe i butë që krijohet kur qumështi mpikset dhe ndahet nga lëngu. Në krahasim me kosin, gjiza ka një strukturë më të fortë dhe përqendrim tjetër të lëndëve ushqyese, duke e bërë atë një zgjedhje të preferuar për periudha kur kërkohet diçka e lehtë për t’u kombinuar me vakte të ndryshme. Gjysmë filxhani gjizë përmban 105 kalori, 12 gramë proteina, 5 gramë karbohidrate dhe 4.2 gramë yndyrë.
Një nga arsyet pse gjiza vlerësohet në dietat me fokus te proteina lidhet me proteinën casein. Kjo proteinë tretet ngadalë, çka ndihmon në ndjesinë e ngopjes dhe në rikuperimin e muskujve. Në të njëjtën linjë, gjiza përmendet edhe për përfitimet që lidhen me shëndetin e kockave dhe kontrollin e peshës, duke qenë një ushqim i pasur me proteina në një formë të përshtatshme për konsum të përditshëm.
Në fund, zgjedhja mes kosit të trashë dhe gjizës varet nga nevojat personale dhe nga ajo çfarë i kërkon dietës suaj: nëse synohet më shumë fokus te probiotikët, kalciumi dhe një profil i lartë proteinash me laktozë më të ulët, kosi i trashë është një opsion që vihet shpesh në qendër. Nëse prioriteti është casein për ngopje më të qëndrueshme dhe proteina të larta në një produkt të freskët si gjiza, atëherë gjiza mund të përshtatet më mirë. Të dyja mbeten ushqime që ofrojnë vlera konkrete ushqyese kur përfshihen në mënyrë të balancuar në të ushqyerit e përditshëm.
Botuar fillimisht në Koha.net