Eksperti në Sekretariatin e Komunitetit të Energjisë në Vjenë, Arben Kllokoqi, ka vlerësuar se diskutimet për investimin amerikan në sektorin e gazit në Kosovë janë zhvilluar më shumë si debat politik sesa si proces i mbështetur në analiza konkrete. Sipas tij, deri më tani nuk është bërë publik ndonjë koncept i qartë se si do të realizohej ky projekt dhe çfarë niveli detajesh ofron për vendimmarrjen në të mirë të Kosovës.
Në një intervistë në “Interaktiv” të KTV-së, Kllokoqi ka theksuar se është e vështirë të përcaktohet një qëndrim kur nuk ka informacione të mjaftueshme të publikuara. Ai ka argumentuar se, para se të flitet për investim, duhet të sqarohet çështja thelbësore: për çfarë do t’i nevojitet Kosovës gazi dhe nëse ekziston kërkesa për të. Pa këtë bazë, sipas tij, diskutimi rrezikon të mbetet në parullë dhe jo në plan real.
Ai ka thënë se në kuadër të opsioneve të mundshme, njëra lidhet me përdorimin e gazit për ndërtimin e një termocentrali që prodhon energji elektrike. Në këtë rast, Kllokoqi ka theksuar se projekti duhet të analizohet në kontekstin e tregut të energjisë elektrike dhe të krahasohet me burime të tjera energjie. Qëllimi i krahasimit, sipas tij, është të shihet se sa mund të kontribuonte gazi në sistem dhe sa i vlefshëm do të ishte ky hap në praktikë.
Pa koncept të detajuar, investimi me gaz mbetet i paqartë
Kllokoqi ka përmendur edhe një opsion tjetër: ndërtimin e një gazsjellësi që do të mundësonte transportimin e gazit përmes territorit të Kosovës. Sipas tij, ky mund të konsiderohet i vetmi dimension që i afrohet asaj që quhet investim strategjik, sepse do t’i jepte një partneri mundësinë të përdorë territorin e Kosovës. Por, pavarësisht kësaj, ai ka nënvizuar se ideja do të ishte e mirëpritur vetëm nëse ekziston një koncept i detajuar që e përcakton qartë mënyrën e realizimit dhe përfitimet e pritshme.
Ndërkohë, Kllokoqi ka bërë edhe një dallim mes kërkesës së SHBA-së dhe qasjes së institucioneve kosovare. Ai ka përmendur se SHBA-ja ka kërkuar që Kosova të bëhet pjesë e projektit rajonal për gazin amerikan. Ndërsa, sipas tij, Qeveria në detyrë ka dhënë një propozim tjetër: në prill, ministrja në detyrë e Ekonomisë, Artane Rizvanolli, ka deponuar në Ambasadën Amerikane një kërkesë për mbështetje për projekte që lidhen me gazifikimin e qymyrit.
Në dokumentimin e bërë në atë kërkesë, është theksuar se mbështetja lidhet me rezervat e mëdha të linjitit dhe me politikat e presidentit Donald Trump për përkrahjen e industrisë së qymyrit. Kjo është paraqitur si një rrugë alternative, në krahasim me qasjen që SHBA-ja e ka ngritur për projektin rajonal të gazit amerikan. Nga ana e tij, Kllokoqi e ka vlerësuar idenë e Qeverisë në detyrë për gazifikimin e thëngjillit më shumë si deklaratë politike, duke theksuar se ende mungon një studim i fizibilitetit.
Në përmbledhje, eksperti ka insistuar që diskutimi për çdo investim në energji duhet të ketë bazë të qartë dhe dokumentim të plotë. Ai ka përsëritur se pa një koncept të publikuar dhe pa sqarime për nevojat reale të Kosovës, është e vështirë të kuptohet se çfarë synohet konkretisht dhe çfarë efektesh do të sjellë projekti në planin afatshkurtër dhe afatgjatë për sektorin energjetik. Vetëm kur të qartësohen forma e realizimit dhe përfitimet, sipas tij, mund të flitet për një vendimmarrje të qëndrueshme dhe të matshme.
Botuar fillimisht në Koha.net