Komisioni Evropian ka reaguar lidhur me funeralin e kriminelit të luftës Ratko Mlladiq, duke bërë të qartë se vendimet konkrete për organizimin e ceremonisë u takojnë autoriteteve serbe. Në njoftimin e bërë të premten, institucionet e BE-së theksuan se çështjet operacionale dhe roli i institucioneve përkatëse në funeral janë në kompetencë të Serbisë, por paralelisht theksuan një vijë të prerë sa i përket vlerave që BE kërkon të respektohen.
Sipas Komisionit Evropian, glorifikimi i kriminelëve të luftës bie ndesh me vlerat më themelore evropiane. Ky qëndrim shfaqet si mesazh i drejtpërdrejtë politik: edhe kur një vend kandidat ose një shtet anëtar ka procedura të brendshme për të trajtuar ngjarje të tilla, promovimi i figurave të lidhura me krime lufte nuk përputhet me standardet e Bashkimit Evropian.
Njoftimi i KE-së vjen në një moment ku debati rreth trajtimit të figurave të krimeve të luftës ka qenë i përsëritur në rajon. Komisioni theksoi se glorifikimi i kriminelëve të luftës nuk ka vend në Bashkim dhe as në vendet kandidate. Me këtë formulim, BE-ja nuk po jep udhëzime për logjistikën e funeralit, por po vendos një kufi të qartë mbi atë çfarë konsiderohet e pranueshme nga pikëpamja e standardeve politike dhe morale që kërkohet të respektohen.
Një pjesë e rëndësishme e reagimit lidhet pikërisht me ndarjen e kompetencave. KE-ja njoftoi se u takon autoriteteve serbe të vendosin çfarë roli do të luajnë në funeralin e Ratko Mlladiq, duke e lënë Serbinë të menaxhojë aspektet që lidhen me administrimin e ceremonisë. Megjithatë, institucionet evropiane e shoqëruan këtë me një paralajmërim të qartë: çdo veprim që mund të nënkuptojë glorifikim, veçanërisht në kontekstin e kriminelëve të luftës, është në kundërshtim me vlerat evropiane.
Glorifikimi i kriminelëve të luftës bie ndesh me vlerat e BE-së
Komisioni Evropian e përmendi këtë çështje në mënyrë të drejtpërdrejtë, duke e bërë të qartë se BE-ja nuk e toleron një narrativë që promovon apo e vendos në qendër figurën e një krimineli lufte. Për BE-në, kjo është pjesë e standardeve bazë që lidhen me drejtësinë, përkujtimin dhe respektimin e viktimave të krimeve. Në këtë kuptim, reagimi nuk lidhet vetëm me një person apo me një funeral të caktuar, por me parimin që qëndron pas standardeve të përbashkëta evropiane.
Mesazhi i KE-së është se glorifikimi i kriminelëve të luftës s’ka vend as në territorin e Bashkimit Evropian, as në rrugën e integrimit të vendeve kandidate. Kjo do të thotë se çështja konsiderohet si test i qartë i orientimit dhe i përputhshmërisë me parimet europiane, ndërsa autoritetet e shteteve përkatëse pritet të veprojnë në përputhje me këto standarde. Në të njëjtën kohë, BE-ja e lë në duart e shtetit përgjegjës vendimmarrjen për rolet konkrete që do të përfshihen në organizimin e ceremonisë.
Njoftimi u bë të premten, duke e vendosur qartësisht edhe kronologjinë e komunikimit institucional. Në përgjigje të situatës rreth Ratko Mlladiq, Komisioni Evropian ka përqendruar vëmendjen te dy elemente: kompetenca e autoriteteve serbe për të vendosur për pjesëmarrjen e tyre në funeral dhe, njëkohësisht, kufijtë që BE vendos për glorifikimin e kriminelëve të luftës. Ky pozicion sinjalizon se BE-ja kërkon respektim të parimeve, pavarësisht nga mënyra se si vendet përkatëse menaxhojnë ngjarjet brenda vendit.
Me këtë qëndrim, Komisioni Evropian rithekson se vlerat themelore evropiane nuk janë çështje të diskutueshme, por standarde që duhet të ruhen. Në fund të fundit, mesazhi i KE-së është i njëjtë: glorifikimi i kriminelëve të luftës nuk përputhet me logjikën e Bashkimit Evropian dhe nuk i shërben as procesit të integrimit evropian. Kjo është arsyeja pse BE-ja e shoqëroi faktin se roli në funeral u takon autoriteteve serbe, me një theksim të prerë se glorifikimi nuk ka vend në BE dhe në vendet kandidate.
Botuar fillimisht në IndeksOnline