Komisioni Evropian ka shprehur shqetësimin se projekti i planifikuar në zonën e mbrojtur Pishë Poro–Nartë, pranë Zvërnecit dhe qytetit të Vlorës, mund të ketë ndikime mjedisore që bien ndesh me procesin e negociatave të anëtarësimit të Shqipërisë me Bashkimin Evropian.
Ditëve të fundit në Shqipëri janë zhvilluar protesta kundër punimeve që lidhen me ndërtimin e një resorti në Zvërnec. Protestat kanë ardhur nga shqetësimet mbi ndikimin në mjedis dhe nga mosmarrëveshjet për pronësinë e tokës ku parashikohet realizimi i projektit. Për këtë çështje është ngritur edhe vëmendja ndërinstitucionale në kuadër të agjendës së integrimit europian.
Zëdhënësi i Komisionit Evropian, Guillaume Mercier, ka tërhequr vëmendjen se Shqipëria, në rrugën e saj drejt BE-së, duhet të përshtatet plotësisht me standardet e bllokut për mjedisin dhe ndryshimet klimatike, si pjesë e standardeve përmbyllëse për negociimin e Kapitullit 27. Sipas tij, ky kapitull është i lidhur drejtpërdrejt me legjislacionin që duhet të përputhet me Direktivën për Shpendët dhe Direktivën për Habitatet, si dhe me rishikimin e dispozitave të brendshme të cilat konsiderohen të papajtueshme.
“Kapitulli 27” kërkon prova konkrete për ruajtjen e natyrës
Në përgjigjen e tij me shkrim, Mercier ka theksuar se, për të mbyllur Kapitullin 27, Shqipëria duhet të tregojë kapacitetin për menaxhimin e vendeve të ardhshme të Natura 2000. Kjo lidhet me rrjetin e zonave të mbrojtura natyrore në BE dhe kërkon masa ruajtjeje që parandalojnë përkeqësimin e habitateve dhe të specieve. Zëdhënësi ka paralajmëruar gjithashtu se Shqipëria duhet të përmbahet nga veprime që mund të dëmtojnë përmbushjen e standardeve të mbylljes së kapitullit.
Mercier ka sqaruar edhe kuadrin më të gjerë të Kapitullit 27 në negociatat e anëtarësimit. Kapitulli 27 mbulon mjedisin dhe klimën dhe promovon zhvillimin e qëndrueshëm, si dhe mbrojtjen e mjedisit për brezat e tanishëm dhe të ardhshëm. Në këtë kuadër, BE-ja kërkon veprime parandaluese, parimin “ndotësi paguan”, luftimin e dëmeve mjedisore në burim, përgjegjësi të përbashkëta dhe integrimin e mbrojtjes së mjedisit në politikat e tjera të Bashkimit Evropian. Ky kapitull, sipas shpjegimit të dhënë, përfshin më shumë se 200 akte të rëndësishme ligjore që mbulojnë aspekte si cilësia e ujit dhe ajrit, menaxhimi i mbeturinave, mbrojtja e natyrës, kontrolli i ndotjes industriale, menaxhimi i rreziqeve, kimikatet dhe organizmat e modifikuar gjenetikisht, zhurma, pylltarinë dhe ndryshimet klimatike.
Komisioni Evropian ka theksuar se Shqipëria ka hapur të gjithë kapitujt e negociatave dhe renditet e dyta mes vendeve kandidate për progresin drejt anëtarësimit. Në muajin maj, shtetet anëtare të BE-së miratuan raportin për Vlerësimin e Përmbushjes së Kritereve të Përkohshme në fushën e sundimit të ligjit, një hap i domosdoshëm për të avancuar drejt mbylljes së kapitujve negociues. Megjithatë, zyrtarët evropianë kanë pohuar se shqetësimet e ngritura për ndikimet mjedisore nuk janë të reja. Mercier ka kujtuar se në raportin e fundit për Zgjerimin, zgjatja e përsëritur e ligjit për investimet strategjike ka vazhduar të ngrejë shqetësime për ndikime të mundshme mjedisore, veçanërisht në zonat e mbrojtura.
Ndërkohë, të njëjtat shqetësime janë raportuar se janë shprehur edhe pranë Ministrisë së Turizmit dhe Mjedisit të Shqipërisë për mangësitë e mundshme të projektit. Sipas Mercier, ministria ka informuar bashkëbiseduesit evropianë se punimet e ndërtimit janë pezulluar dhe se për projektin do të kryhet një Vlerësim i Plotë i Ndikimit në Mjedis, në konsultim me shoqërinë civile. Agjencia për Media dhe Informim, pranë Qeverisë shqiptare, ka konfirmuar se më 26 maj, gjatë një takimi online me përfaqësues të KE-së, ministri shqiptar i Mjedisit, Sofjan Jaupaj, ka informuar se nuk ekziston një projekt përfundimtar i miratuar dhe nuk ka asnjë projekt në ndërtim.
Në të njëjtin komunikim, Qeveria shqiptare ka theksuar angazhimin që çdo projekt i mundshëm zhvillimi t’i nënshtrohet një vlerësimi të plotë të ndikimit në mjedis, në transparencë të plotë dhe me konsultim me publikun. Paralelisht, kryeministri Edi Rama të dielën në mbrëmje i cilësoi debatet dhe shqetësimet për projektet në Zvërnec dhe Sazan si “stisura” dhe “të pabazuara”, duke thënë se nisma të tilla janë të rëndësishme për zhvillimin ekonomik të vendit dhe se do të shndërrohen në “shembuj krenarie kombëtare” për integrimin e Shqipërisë në BE.
Zona e Pishë Poro–Nartë, ku synohet të zhvillohet projekti, është një mjedis i mbrojtur dhe konsiderohet si një nga habitatet më të rëndësishme në Shqipëri për zogjtë e ujit dhe ata shtegtarë, përfshirë flamingot. Punimet lidhen me planet e shpallura më herët nga Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump. Në mars të vitit 2024, Kushner njoftoi se synon të ndërtojë hotele dhe qindra vila në zonën e Zvërnecit.
Botuar fillimisht në Bota Sot