Debati i fundit në Kuvend ka ndezur edhe një përplasje për mënyrën se si po trajtohen procedurat e prokurimit publik, ndërsa në qendër është vendosur edhe rasti i kompanisë KAYO. Nismat dhe zhvillimet që kanë shoqëruar fillimin e punimeve të Kuvendit janë komentuar jo vetëm nga deputetë, por edhe nga ish-zëvendësministrja Irena Beqiraj, e cila ka sjellë një vlerësim për thelbin e çështjes: “Governance is not ownership!”.
Sipas trajtimit që është bërë në diskutime, deputeti Braçe e ka cilësuar situatën ditën e fillimit të punimeve të Kuvendit si një shfaqje të “fashizmit”. Ai e ka argumentuar këtë qëndrimi me faktin se sulmet ndaj deputetëve, sipas tij, lidhen me bindjet apo zgjedhjet e tyre politike. Në këtë kuadër, vëmendja u zhvendos shpejt nga tensionet politike tek mënyra konkrete e menaxhimit të proceseve brenda institucioneve, ku është përmendur edhe çështja e procedurave të prokurimit.
Në vijim të kësaj linje, Irena Beqiraj ka sjellë një qasje tjetër për mënyrën se si duhet lexuar dhe kuptuar konteksti. Ajo ka theksuar se fashizmi nuk duhet kërkuar te revolta e protestuesve, por në Kuvend. Ky formulim e vendos debatin në një rrafsh më institucional, duke i dhënë peshë rolit të institucioneve dhe rregullave të brendshme, si dhe mënyrës se si ato interpretohen dhe zbatohen në praktikë.
Një pjesë e diskutimit është fokusuar tek pretendimet se KAYO po anashkalon rregullat e prokurimit publik. Në artikulimin e çështjes, ideja qendrore është se procedurat publike duhet të ndjekin rregulla të qarta, në mënyrë që vendimmarrja dhe dhënia e hapësirave, shërbimeve apo kontratave të mos kalojë në rrugë joformale. Ky pretendim ka bërë që argumentet politike dhe ato institucionale të ndërthuren, duke e çuar diskutimin drejt pyetjeve se sa po respektohet ligjshmëria dhe transparenca në proceset që lidhen me prokurimin publik.
Governance is not ownership: Kuvendi dhe rregullat nuk janë pronë politike
Në këtë kontekst, Beqiraj ka argumentuar se qeverisja nuk duhet të kuptohet si “pronësi” e askujt, por si përgjegjësi publike që duhet të shërbejë vetëm për interesin e përgjithshëm dhe për zbatimin e rregullave. Kjo ide është përdorur për të mbështetur një dallim mes sovranitetit të institucioneve dhe mënyrës se si individë apo grupe mund të tentojnë të vendosin mbi proceset në kundërshtim me standardet e prokurimit publik.
Përballë këtyre pretendimeve, debati ka vazhduar të ngrejë pyetje edhe për mënyrën e reagimit të institucioneve ndaj tensioneve dhe akuzave politike. Në fillim të punimeve të Kuvendit, Braçe e vendosi “fashizmin” si akuzë në mënyrën se si, sipas tij, po zhvillohen sulmet ndaj deputetëve për shkak të bindjeve të tyre politike. Ndërsa Beqiraj, duke e zhvendosur vëmendjen te Kuvendi, e ka kërkuar problemin në vetë mekanizmat parlamentarë dhe në mënyrën se si trajtohen çështjet e rënda institucionale, përfshirë ato që lidhen me prokurimin publik.
Meqenëse në diskutim është përfshirë edhe rasti i KAYO dhe pretendimet se po anashkalohen rregullat e prokurimit publik, çështja ka marrë dimension më të gjerë. Ajo nuk është parë vetëm si një polemikë politike, por si një sinjal i mundshëm për mënyrën se si po funksionojnë procedurat dhe çfarë ndodh kur rregullat nuk respektohen. Në këtë rrafsh, mesazhi i Beqirajt për “governance” dhe “ownership” është përdorur si një përmbledhje e qasjes së saj: Kuvendi dhe qeverisja duhet të qëndrojnë mbi interesat personale apo partiake, duke u lidhur pazgjidhshmërisht me parimet e ligjshmërisë.
Botuar fillimisht në Albeu