Një studim i ri i kryer nga Universiteti Texas A&M sugjeron se përfitimet e kafesë për shëndetin mund të lidhen me një mekanizëm të brendshëm biologjik. Sipas gjetjeve, disa nga efektet pozitive të kësaj pije shpjegohen përmes aktivizimit të një receptori në organizëm të quajtur NR4A1, i cili lidhet me mbrojtjen e trupit nga dëmtimet, inflamacioni dhe sëmundjet që shpesh shoqërohen me plakjen.
Prej vitesh, kërkimet kanë treguar se personat që konsumojnë kafe në mënyrë të rregullt kanë tendencë të kenë jetëgjatësi më të lartë dhe rrezik më të ulët për disa sëmundje, si Alzheimeri, Parkinsoni dhe çrregullimet metabolike. Megjithatë, pavarësisht këtyre lidhjeve, deri tani nuk ishte kuptuar qartë se si ndodhte ky efekt në nivel mekanizmash brenda trupit.
Në qendër të studimit është roli i receptorit NR4A1. Autori kryesor i hulumtimit, profesori Stephen Safe, thotë se disa përbërës natyralë që gjenden në kafe mund të aktivizojnë këtë receptor. Sipas tij, NR4A1 mban një rol të rëndësishëm në mbrojtjen e qelizave nga dëmtimet, duke shpjeguar një pjesë të përfitimeve që lidhen me ndikimin e kafesë te organizmi kur përballet me stres.
“Kafeja ka prej kohësh reputacion si një pije me përfitime për shëndetin. Ne kemi zbuluar se disa nga këto efekte mund të lidhen me mënyrën se si përbërësit e saj ndërveprojnë me këtë receptor, i cili ndihmon organizmin të mbrohet nga dëmtimet e shkaktuara nga stresi”, ka theksuar Safe.
Kafeja i aktivizon mekanizmat mbrojtës përmes receptorit NR4A1
Studiuesit kanë vërejtur se NR4A1 aktivizohet kur organizmi përballet me dëmtime të indeve. Kur ky receptor aktivizohet, ai ndihmon në uljen e inflamacionit, në riparimin e qelizave dhe në mbështetjen e metabolizmit. Në këtë mënyrë, mekanizmi i identifikuar në studim lidhet me përgjigjen e trupit ndaj dëmtimeve dhe përpjekjen për të kufizuar efektet e tyre, duke e bërë më të qartë pse disa përfitime të kafesë shfaqen në kontekstin e shëndetit të përgjithshëm.
Profesori Stephen Safe ka dhënë edhe një shpjegim më të drejtpërdrejtë për funksionin e këtij receptori. Ai ka thënë se nëse dëmtohet pothuajse çdo ind në trup, NR4A1 aktivizohet për ta kufizuar dëmtimin. Sipas tij, kur ky receptor mungon, dëmtimi bëhet më i madh. Kjo lidhje shpjegon pse aktivizimi i receptorit është i rëndësishëm për reagimin mbrojtës të organizmit dhe pse komponentët që ndikojnë tek NR4A1 mund të kenë një rol të veçantë.
Një tjetër rezultat i rëndësishëm i studimit ka të bëjë me përbërësin kryesor përgjegjës për këto efekte mbrojtëse. Studiuesit kanë vlerësuar se kafeina nuk duket të jetë përbërësi kryesor që e çon aktivizimin në këto drejtime. Në analizat e tyre, ndikimin më të madh e kanë komponentët natyrale polifenolike, si acidi kafeik, të cilat gjenden jo vetëm në kafe, por edhe në shumë fruta dhe perime.
Në raport thuhet se “kafeina lidhet me receptorin, por në modelet tona nuk pati shumë ndikim. Përbërësit polifenolikë janë shumë më aktivë”. Në eksperimentet laboratorike, këto substanca kanë ndihmuar në uljen e dëmtimit të qelizave dhe kanë ngadalësuar rritjen e qelizave kancerogjene. Për më tepër, studiuesit kanë vlerësuar se kur receptori NR4A1 hiqet, efekti i mbrojtjes bëhet më i dobët, duke e bërë edhe më të qartë rolin e këtij mekanizmi.
Botuar fillimisht në Koha.net