Brenda pak muajsh, Irene Roggero Ugues përjetoi një ndryshim të thellë tek vajza e saj 12-vjeçare, Rossella. Ajo që në fillim dukej si një kërkim i thjeshtë online—përmbajtje që i pasqyronin gjendjen emocionale—u shndërrua në një tragjedi të rëndë. Në vitin 2024, Rossella vdiq pasi i dha fund jetës.
Vetëm pas vdekjes së vajzës, familja arriti të shihte më qartë atë që kishte ndodhur në pajisjet elektronike të Rossellës. Gjatë kontrolleve doli se ajo kishte përdorur rrjetet sociale shumë më intensivisht sesa kishin menduar prindërit e saj. Mes të dhënave u identifikua edhe një profil i fshehtë në Instagram, i mbajtur me emrin “Just a dead pers0n (vetëm një person i vdekur)”, ku shkronja “o” ishte zëvendësuar me numrin zero.
Sipas familjes, në shtator të vitit 2023 Rossella kishte nisur të kërkonte përmbajtje me tema depresive. Përmbajtje të tilla, sipas mënyrës se si funksionojnë sugjerimet e platformave, vazhduan t’i shfaqeshin edhe më tej përmes algoritmeve. Këto sugjerime mendohet se krijuan një cikël të vazhdueshëm materialesh të lidhura me vetëlëndimin dhe depresionin, duke e çuar përfshirjen e saj në rrjetet sociale drejt një intensiteti më të madh. Rreth pesë muaj më vonë, vajza humbi jetën.
Familja e Rossellës është pjesë e një grupi familjesh italiane që kanë ngritur padi kolektive kundër kompanive Meta—pronare e Facebookut dhe Instagramit—si dhe kundër TikTokut. Kjo nismë përshkruhet si një nga të parat në Itali që sfidon drejtpërdrejt kompanitë e rrjeteve sociale dhe mënyrën si funksionojnë algoritmet e tyre, pas rasteve të rënda ku të miturit kanë rrezikuar shëndetin dhe jetën.
Debati mbi algoritmet dhe mbrojtjen e të miturve sa vjen e rritet
Ndërkohë, si Meta ashtu edhe TikToku kanë mohuar akuzat se shërbimet e tyre janë të dëmshme për të rinjtë. Të dyja kompanitë thonë se investojnë vazhdimisht në masa mbrojtëse, duke përfshirë heqjen e përmbajtjeve që konsiderohen të rrezikshme, kufizimin e ekspozimit ndaj materialeve problematike dhe ofrimin e mjeteve për kontroll prindëror.
Çështja e ndikimit të rrjeteve sociale tek të rinjtë po intensifikohet në disa vende të Evropës. Britania e Madhe ka njoftuar planet për të ndaluar përdorimin e rrjeteve sociale për fëmijët nën moshën 16-vjeçare. Paralelisht, Bashkimi Evropian po forcon zbatimin e Aktit për Shërbimet Digjitale, me synim që mbrojtja për të miturit në internet të jetë më e fortë dhe më efektive.
Në këtë debat po përfshihen edhe institucione shëndetësore dhe ekspertë të fushës së shëndetit mendor. Organizata Botërore e Shëndetësisë ka paralajmëruar se përdorimi problematik i mediave sociale është në rritje mes adoleshentëve. Sipas paralajmërimeve të deritanishme, ky përdorim lidhet me ulje të mirëqenies dhe rritje të rrezikut për probleme të shëndetit mendor, duke e bërë temën edhe më urgjente për rregullatorët dhe prindërit.
Ndërsa çështja ligjore në Itali vazhdon të tërheqë vëmendjen, rasti i Rossellës mbetet pikënisje e debatit për përgjegjësinë e platformave digjitale dhe për mënyrën se si algoritmet ndikojnë te adoleshentët. Familjet e përfshira në paditë kolektive kërkojnë që sistemi i sugjerimeve dhe ekspozimi i vazhdueshëm ndaj përmbajtjeve të ndjeshme të trajtohet me më shumë kujdes, sidomos kur bëhet fjalë për përdorues të mitur.
Botuar fillimisht në Koha.net