Matja e emigrimit në Shqipëri mbetet një sfidë më vete, përtej vetë fenomenit të lëvizjes së popullsisë. Edhe kur të dhënat ekzistojnë, ato nuk mjaftojnë gjithmonë për të dhënë një pamje të saktë të migrimit neto, pra diferencës mes atyre që largohen dhe atyre që hyjnë në vend. Pikërisht këtë problem e trajton një raport i përgatitur nga INSTAT, i prezantuar në Konferencën e Statistikienëve Evropianë të Komisionit Ekonomik për Evropën të Kombeve të Bashkuara (UNECE).
Dokumenti, i identifikuar si ECE/CES/2026/28, u publikua më 10 qershor 2026. Në të, autorët e raportit theksojnë se vlerësimi i migrimit neto kërkon një qasje të mbështetur te më shumë se një burim të dhënash. Pa kombinimin e burimeve, rezultatet mund të mos pasqyrojnë plotësisht realitetin, pasi secili burim statistikor apo administrativ ka kufizime specifike: metodologji të ndryshme, mbulim jo gjithmonë të njëjtë dhe diferenca në mënyrën si regjistrohen lëvizjet e njerëzve.
Raporti prezanton një “qasje me shumë burime” për të vlerësuar migrimin neto në Shqipëri. Ideja qendrore është që të mblidhen dhe të përpunohen të dhëna nga burime të ndryshme, në mënyrë që të përmirësohet cilësia e matjeve. Kjo do të thotë që të dhënat nuk duhen parë të izoluara, por të integrohen në një logjikë të përbashkët, ku avantazhet e një burimi kompensojnë pjesërisht kufizimet e një tjetri.
INSTAT argumenton se problemi i matjes nuk lidhet vetëm me fluksin e përgjithshëm të lëvizjes, por edhe me mënyrën se si informacioni grumbullohet dhe përkthehet në statistika. Për rrjedhojë, për të arritur vlerësime më të besueshme, është e nevojshme të kombinohen burime të ndryshme statistikore dhe administrative. Kjo qasje synon të rrisë besueshmërinë e rezultateve, duke i bërë ato më të qëndrueshme ndaj pasaktësive apo boshllëqeve që mund të shfaqen kur përdoret vetëm një lloj të dhënash.
Qasja me shumë burime rrit besueshmërinë e migrimit neto
Në dokumentin e publikuar më 10 qershor 2026, theksohet se vlerësimi i migrimit neto kërkon kombinim të saktë të materialeve. Raporti shqyrton se si burime të ndryshme statistikore dhe administrative mund të bashkohen për të rritur cilësinë e matjeve. Në praktikë, kjo nënkupton një proces ku të dhënat krahasohen, harmonizohen dhe përdoren në mënyrë që të krijohet një vështrim më i plotë i lëvizjeve të popullsisë.
Konferenca e UNECE, ku u prezantua materiali, është një platformë e rëndësishme për diskutimin e metodologjive të statistikave në nivel evropian. Përmes këtij raporti, INSTAT synon të sjellë një shembull konkret të mënyrës se si mund të përballohen vështirësitë në matjen e emigrimit. Në vend që të mbështetet vetëm te një burim i vetëm informacioni, raporti thekson se për të marrë rezultate më të besueshme, duhen integruar disa burime.
Dokumenti ECE/CES/2026/28 e vendos qartë në qendër nevojën për kombinimin e të dhënave. “Multisource approach” përshkruan një qasje ku vlerësimet për migrimin neto mbështeten në marrëdhënien mes burimeve të ndryshme, duke synuar përmirësimin e matjeve në tërësi. Në këtë mënyrë, edhe kur secili burim ka kufizimet e veta, kombinimi i tyre mund të ndihmojë në uljen e ndikimit të gabimeve dhe në rritjen e konsistencës së rezultateve.
Në përfundim, raporti i INSTAT i prezantuar në kuadër të UNECE dhe i publikuar më 10 qershor 2026, e shpjegon pse matja e emigrimit në Shqipëri nuk është e thjeshtë dhe pse është e domosdoshme që të dhënat nga disa burime të bashkohen. Kjo qasje me shumë burime synon të sjellë vlerësime më të besueshme për migrimin neto, duke e bërë më të qartë panoramën e lëvizjeve të popullsisë në vend.
Botuar fillimisht në Albeu