Ministri i Jashtëm i Shqipërisë, Ferit Hoxha, ka konfirmuar se Tirana ka kërkuar hapjen e një Konsullate të Përgjithshme në Luginën e Preshevës. Në të njëjtën kohë, ai ka bërë me dije se Serbia ka kërkuar nga ana e saj hapjen e një konsullate në Shkodër, duke i vënë në lëvizje bisedimet mes dy vendeve për përfaqësi konsullore të përhershme në territore ku jetojnë komunitete të lidhura ngushtë me të dyja shtetet.
Gjatë deklarimeve të tij, Hoxha ka nënvizuar se ende nuk ka një dakordancë përfundimtare për të gjitha aspektet e procesit. Sipas tij, kur palët të bien dakord për “çdo aspekt dhe detaj” të këtij hapi, atëherë do të ndërmerren veprimet përkatëse në momentin e duhur. Ky reagim vjen në kuadër të diskutimeve që janë ndezur lidhur me mundësinë e hapjes së konsullatave, pas zhvillimeve diplomatike të paralajmëruara nga autoritetet në të dy vendet.
Reciprociteti konsullor: parim bazë, jo domosdoshmërisht barazi në detaje
Ministri Hoxha ka sqaruar edhe konceptin e reciprocitetit në këtë rast. Ai ka theksuar se reciprociteti nuk do të thotë patjetër barazi në përmbajtje apo në objektiva. Në këndvështrimin e tij, Shqipëria nuk e ndërton politikën e jashtme mbi “emocione” apo “perceptime”. Përkundrazi, ai e ka paraqitur hapjen e konsullatave si një proces që lidhet me rregulla dhe praktika të konsoliduara diplomatike, ku reciprociteti shërben si instrument për të avancuar interesat kombëtare të secilit shtet.
Hoxha ka argumentuar se synimi kryesor i Shqipërisë është të krijojë prani konsullore të përhershme në Luginën e Preshevës. Ai ka thënë se ky hap shihet si një mundësi për të qenë më pranë shqiptarëve që jetojnë në atë zonë. Në këtë logjikë, një përfaqësi konsullore do të kishte funksion të drejtpërdrejtë për shërbimet ndaj qytetarëve, duke u dhënë atyre akses më të afërt me institucionet përkatëse nga Shqipëria.
Në të njëjtën kohë, ministri ka folur për natyrën e debatit që ka pasuar deklarimet publike. Ai është shprehur se është “e çuditshme” dhe “e vështirë për t’u kuptuar” mënyra si reagimet e shumta kanë zgjedhur të anashkalojnë pikërisht thelbin e çështjes: interesin e Shqipërisë dhe përfitimin konkret që lidhet me krijimin e një pranie të përhershme konsullore shqiptare në Luginën e Preshevës. Sipas tij, vëmendja e publikut duhet të përqendrohet te mbështetja që kjo përfaqësi do t’u ofronte shqiptarëve atje, te forcimi i lidhjeve të tyre me Shqipërinë dhe te mbështetja më e mirë e të drejtave e interesave të tyre legjitime.
Ndërkohë, diskursi publik u nxit nga një deklarim i mëhershëm i ministrit të Jashtëm të Serbisë, Marko Gjuriq. Ai ka thënë se autoritetet e tyre kanë arritur një marrëveshje në parim me Shqipërinë për hapjen e përfaqësive konsullore në Shkodër dhe Bujanoc. Në atë kuadër, Gjuriq ka paralajmëruar se konsullatat do të hapeshin sipas një modeli që synon koordinim reciprok mes dy shteteve.
Këto zhvillime, të konfirmuara më pas edhe nga Ferit Hoxha, e kanë vendosur procesin në fazën e diskutimit për detajet. Ndërsa palët kanë shtruar idenë e hapjeve në zona të ndryshme—Shqipëria për Luginën e Preshevës dhe Serbia për Shkodrën—qartësimi i mëtejshëm mbetet i varur nga dakordimi për elementet konkrete të marrëveshjes. Deri atëherë, sipas ministrit shqiptar, do të vijojnë hapat përkatës në “momentin e duhur”, sapo të përmbyllet rregullimi i plotë i aspekteve që ende nuk janë finalizuar.
Botuar fillimisht në Koha.net