Profesori i marrëdhënieve ndërkombëtare në Universitetin Mesdhetar në Shqipëri, Dritan Hoti, ka vlerësuar si hap progresiv mbylljen e tre kapitujve të parë negociues të Shqipërisë për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Sipas tij, kjo fazë tregon se procesi ka avancuar, por ende nuk e mbyll rrugëtimin drejt integrimit, pasi pas negociatave vjen një periudhë tjetër vendimtare.
Në emisionin “60 Minuta” në KTV, Hoti ka theksuar se negociatat e Shqipërisë me BE-në mund të përmbyllen edhe në vitin 2027. Megjithatë, ai ka nënvizuar se adërimi i Shqipërisë nuk përfundon automatikisht me mbylljen e negociatave, sepse ekziston një fazë shtesë e quajtur “përplotësuese”. Kjo fazë, sipas profesorit, kërkon që të gjitha shtetet anëtare të Bashkimit Evropian të japin qëndrimin e tyre për çështjen përkatëse, si kolegjialisht, ashtu edhe në mënyrë individuale.
“Negociatat mund të përmbyllen në vitin 2027, por që Shqipëria të aderojë është pastaj edhe një fazë tjetër që quhet përplotësuese. Aty mbetet për t’u mbarë se cili do të jetë drejtimi që do të marrë Bashkimi Evropian”, ka thënë Hoti. Ai ka vënë në fokus se vendimi final nuk është vetëm çështje e përmbushjes së kushteve, por edhe e orientimit politik dhe gjeopolitik që BE-ja do të mbajë në periudhën pas mbylljes së negociatave.
Faza përplotësuese vendos drejtimin e BE-së dhe hapin final për Shqipërinë
Hoti ka argumentuar se në vitet e fundit janë vërejtur qëndrime që nuk kanë qenë plotësisht koherente apo sistemike. Ai ka përmendur edhe ndryshim të narrativës së diskursit gjeopolitik në tre vitet e fundit, duke e lidhur këtë me sulmin në Ukrainë. Sipas tij, kur vjen koha për pjesën konkrete—materializimin e objektivit të integrimit—shfaqet mospërputhje mes dëshirës së deklaruar në nivel diskursi dhe zbatimit praktik të saj.
“Në atë pikë duhet të shprehen kolegjialisht dhe në mënyrë individuale të gjitha shtetet e Bashkimit Evropian”, ka shtuar profesori. Ky vlerësim shtron idenë se procesi i brendshëm i BE-së, qëndrimet e vendeve anëtare dhe mënyra si do të rreshtohen interesat politike në atë periudhë, do të ndikojnë direkt në ritmin e adërimit të Shqipërisë.
Lidhur me Kosovën, Dritan Hoti ka thënë se, sipas pikëpamjes së tij, nuk duhet insistuar shumë në idenë se Kosova nuk po bën sa duhet për integrimin e saj në Bashkimin Evropian. Ai ka ngritur argumentin se i gjithë procesi, në praktikë, është ndikuar nga sjellja e Serbisë dhe nga përpjekjet e arenës ndërkombëtare për të ndryshuar ideologjinë e saj.
“Nuk varet nga Kosova integrimi. Kosova projekton integrimin në Bashkimin Evropian, por si një arritje madhore institucionale e shtetit të ri të Kosovës. Gjithçka do të varet dhe është varur përgjatë këtyre viteve nga sjellja e Serbisë. Se a do të kishte tendenca të një reformimi ideologjik brenda Serbisë, se a do të kishte ndryshim të të funksionuarit ideologjik të elitës serbe. Ky proces emancipues do të sillte edhe një lloj shtensionimi të marrëdhënieve në mes dy vendeve”, ka deklaruar Hoti.
Sot, Shqipëria pritet t’i mbyllë tre kapituj negociues për anëtarësim në BE. Në marrëveshjen e arritur brenda BE-së, është parashikuar që Shqipëria të mbyllë kapitujt me numra rendorë 25, 26 dhe 30. Për këta kapituj thuhet se ose nuk ka nevojë të negociohet fare, ose Shqipëria i ka përmbushur të gjitha kriteret përkatëse.
E njëjta ditë pritet të sjellë edhe mbylljen e dy kapitujve të tjerë për Malin e Zi. Kjo e çon procesin e atij vendi në një fazë të re, ku pritet të arrihet një arritje më e plotë lidhur me numrin e kapitujve të negociuar dhe të mbyllur.
Botuar fillimisht në Koha.net