Analisti Arben Fetoshi, drejtues i Institutit “Octopus” për Studime të Luftës Hibride, ka vlerësuar se fjalimi i presidentit serb Aleksandar Vučić në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara nuk ishte i ndërtuar vetëm si një raportim formal, por si një mesazh politik i përqendruar rreth disa shtyllave kryesore. Sipas tij, mënyra si Vučić e ka strukturuar fjalimin tregon qëllime konkrete që shkojnë përtej skenës në OKB.
Fetoshi thotë se një nga shtyllat kryesore të fjalimit lidhej me narrativën për Kosovën. Në këtë mënyrë, sipas tij, çështja e Kosovës u përdor si element qendror për të ndërtuar një kornizë më të gjerë politike, duke i dhënë fjalimit një drejtim që synon të ndikojë në perceptimet ndërkombëtare dhe në reagimet e aktorëve të jashtëm.
Një pjesë tjetër e fjalimit, sipas Fetoshit, përfshiu akuza ndaj Kroacisë. Ai thekson se kjo zgjedhje e temave nuk ishte rastësore, por pjesë e një kompozimi që kërkon të krijojë kundër-pozicionime dhe të zhvendosë vëmendjen nga përgjegjësitë e Serbisë drejt pretendimeve ndaj vendeve të rajonit. Për këtë arsye, akuza ndaj Kroacisë paraqitet si mekanizëm për të riformatuar debatin dhe për të forcuar narrativën politike që Vučić po përpiqet ta shtrijë.
Në të njëjtën kohë, Fetoshi vëren se fjalimi i Vučić mbante edhe një element tjetër: vlerësimin e presidentit amerikan Donald Trump. Sipas tij, ky kombinim – narrativë për Kosovën, akuza ndaj Kroacisë dhe lëvdata për Trump – krijon një mozaik të qëllimshëm, ku secili komponent shërben për të rritur efektin e mesazhit. Kjo, sipas analistit, tregon se fjalimi është programuar për të gjetur mbështetje dhe për të ndërtuar aleanca politike në mënyrën që i përshtatet objektivave strategjike.
Shtyllat e fjalimit përdoren për të legjitimuar synime më të gjera
Fetoshi argumenton se këto elemente, të marra së bashku, zbulojnë objektivat e asaj që ai e quan “Bota Serbe” (“Serbian World”). Në këtë kuptim, sipas tij, fjalimi i Vučić në OKB shkon përtej deklaratave të zakonshme diplomatike dhe shërben për të mbështetur një vizion më të gjerë politik, ku narrativa për rajonin dhe qëndrimet ndaj aktorëve ndërkombëtarë lidhen me njëra-tjetrën.
Një pikë tjetër që analisti e lidh drejtpërdrejt me këtë qasje është legjitimimi i agresionit të Vladimir Putin në Ukrainë. Fetoshi thotë se objektivat që dalin nga përmbajtja e fjalimit përdoren për të shërbyer si mbështetje dhe justifikim për veprimet e Rusisë. Pra, sipas tij, struktura e mesazhit ndërkombëtar të Vuçić në OKB ka një rol në avancimin e narrativave që i japin kuptim dhe mbrojtje qëndrimeve të Kremlinit.
Duke i parë bashkë të gjitha shtyllat që përmenden në fjalim, Fetoshi thekson se mesazhi nuk është i rastësishëm dhe nuk synon vetëm të trajtojë tema të veçanta politike. Përkundrazi, ndërtimi i narrativës rreth Kosovës, akuzave ndaj Kroacisë dhe përgëzimeve ndaj Trump, sipas tij, bashkëvepron me një synim më të madh për të ndikuar në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe për të forcuar një qëndrim që i shërben interesave të “Botës Serbe”. Në këtë logjikë, fjalimi i Vučić në Asamblenë e Përgjithshme të OKB shfaqet si një instrument presioni dhe legjitimimi, me pasoja që shtrihen përtej rajonit.
Botuar fillimisht në Albeu