Një libër i ri ka hapur një dritare të rrallë mbi jetën private të një figure me rol publik dhe me rrugëtim të lidhur ngushtë me historinë e Kosovës. “Drejt dritës”, i konceptuar si një bashkëbisedim mes Bernard Nikajt dhe Kimete Mitrovica-Bashës, vjen në shqip pas botimit fillestar dhe sjell në faqe detaje që shpesh nuk zënë vend në narrativën zyrtare.
Procesi i mbërritjes së librit te lexuesi u shoqërua edhe nga një kuriozitet i natyrshëm: një mik i autores, Bernard Nikaj, e kishte informuar më herët se po përgatitej një botim për Kimeten. Konfuzioni i parë lidhej me mënyrën si do të dukej vepra dhe si do të zhvillohej biseda mes dy bashkëbiseduesve. Kur dorëshkrimi në gjuhën angleze u lexua, ai u perceptua si një dialog aq organik sa u lexua edhe një herë me kënaqësi, ndërsa më pas doli në shqip nga “Dukagjini”.
Një nga linjat që i mban të bashkuara historitë brenda librit është përkushtimi ndaj dritës dhe dashuria. Kjo ide përshkon mënyrën si paraqitet jeta e Kimete Mitrovica-Bashës, e lidhur me diturinë dhe të vërtetën, por edhe me mbështetjen që ajo e gjen te dashuria për të shoqin, për kombin dhe për vajzat. Pikërisht kjo kornizë bën që rrëfimi të mos mbetet vetëm në ngjarje, por të shkojë te dimensioni njerëzor i atyre që i kanë kaluar kohë të vështira dhe vendimtare për vendin.
Libri shfaq një gamë të gjerë momentesh dhe takimesh. Ai kthehet te lidhjet dhe ndërveprimet e brendshme që kanë ekzistuar mes Kimetes dhe figurave politike të kohës, ku shfaqet veçanërisht Ibrahim Rugova. Në rrëfim përmenden takime të brendshme me të dhe organizimi i vizitës së tij historike në Parlamentin Evropian në vitin 1992. Këto episode, sipas mënyrës së rrëfimit, paraqiten si momente që rrallë gjenden në dokumentimet apo tregimet zyrtare të historisë.
Një tjetër pjesë e veçantë e librit është ajo që lidhet me jetën shtëpiake dhe me takimet private që lidhen me figurat politike dhe me zhvillimin e institucioneve. Përmenden darkat në shtëpi me Sali Berishën dhe organizimi i vizitave e delegacioneve të para të Partisë Demokratike. Në këtë mënyrë, vepra i afron lexuesit momente të përditshmërisë politike, ku marrëdhëniet njerëzore dhe përgatitjet konkrete shërbejnë si sfond për rrugëtimin drejt një forme të re organizimi në skenën politike.
“Drejt dritës” i lidh historitë me respekt, kontekst dhe dashuri
Përtej ngjarjeve, libri thekson dy elemente që i japin rrjedhshmëri bisedës. E para është respekti i ndërsjellë mes Bernard Nikajt dhe Kimete Mitrovica-Bashës. Ky respekt e lejon rrëfimin të ecë natyrshëm, duke marrë parasysh kontekstin dhe duke e bërë dialogun të hapur si për të zbuluar ashtu edhe për t’u kuptuar. E dyta është kërshëria e sinqertë e Bernarit për jetën e Kimetes, po ashtu si edhe kërshëria që Kimetja tregon për jetën e saj dhe mënyrën si e sheh të shkuarën.
Teksa libri shtjellon rrugëtim historik, ai mbledh shumë aktorë të ndryshëm, secili me një bagazh që historia, koha dhe zhvillimet politike ua kanë vendosur mbi supe. Në këtë këndvështrim, “Drejt dritës” bëhet më shumë se një përmbledhje ngjarjesh: kthehet në një dialog për atë si jetohet, si kuptohet dhe si ruhet përkushtimi ndaj vlerave edhe kur periudhat janë të ndërlikuara. Vepra vjen si bashkëbisedim që i shton narrativës zyrtare një dimension intim, duke i dhënë lexuesit një pamje më të plotë të asaj që ndodhte prapa skenës.
Publikimi në shqip daton më 12 korrik 2026, në orën 14:00, duke e afruar edhe më shumë këtë histori me audiencën që kërkon të njohë detaje të rralla. Përmbajtja e librit, e ndërtuar mbi përkushtim dhe dashuri, u ofron lexuesve një kuptim më të afërt të jetës së një protagonisteje të historisë moderne të Kosovës dhe rrugëtimit që lidhet me zhvillimin e shtetit, diasporën dhe sfidat e periudhave të mëdha.
Botuar fillimisht në Koha.net