Eurodeputetët i kanë bërë një kërkesë 5-shes së BE-së që të nisë njohjen e pavarësisë së Kosovës nga të gjitha shtetet anëtare. Ky mesazh vjen pas miratimit në Parlamentin Evropian të një raporti për Kosovën, i cili shpreh mbështetje për synimet e Prishtinës zyrtare në rrugën drejt integrimit evropian, por njëkohësisht ngre shqetësime për ngërçin politik dhe pasojat që ai mund të ketë për financat dhe vendimmarrjen.
Raporti u miratua të mërkurën në Bruksel me shumicë votash. Dokumenti përcjell qëndrimin se reformat dhe një dinamikë e qartë në dialogun e lehtësuar nga BE-ja janë vendimtare për të çuar përpara procesin e integrimit. Në të njëjtën kohë, raporti përsërit kërkesën që pavarësia e Kosovës të njihet nga të gjitha shtetet anëtare të Bashkimit Evropian, duke e lidhur këtë me ecurinë e mëtejshme të vendit në mekanizmat dhe institucionet evropiane.
Eurodeputetët kanë shprehur edhe keqardhje lidhur me atë që raporti e përshkruan si ngërç politik dhe polarizimet që po e shoqërojnë Kosovën, sidomos pas një palë zgjedhje. Raporti paralajmëron se kjo situatë mund të sjellë rrezik real për humbjen e mjeteve të konsiderueshme financiare për Kosovën, pikërisht në kushtet kur vendi mund të mos jetë në gjendje t’i marrë vendimet e kërkuara në Kuvend brenda afateve që lidhen me programet dhe kriteret e BE-së.
Raporti i PE-së kërkon njohjen e pavarësisë dhe paralajmëron për mjete financiare
Raportuesi për Kosovën, estonezi Riho Terras, ka informuar për rezultatin e votimit. Sipas postimit të tij në “X”, për raportin votuan 412 europarlamentarë, kundër 174 dhe 58 abstenuan. Terras ka theksuar se vazhdimi i reformave dhe progresi në dialogun e lehtësuar nga BE-ja mbeten thelbësore në rrugën evropiane të Kosovës.
Në dokument theksohet se viti 2025 është konsideruar i humbur për shkak të ngërçit politik. Më tej, raporti sugjeron se edhe muajt në vazhdim mund të përfundojnë po me të njëjtën pasojë, duke iu referuar rrethanave që lidhen me zgjedhjet e 7 qershorit. Këto zgjedhje janë organizuar pas dështimit për të zgjedhur presidentin, çka sipas raportit ka ndikuar në stabilitetin politik dhe në aftësinë e institucioneve për të përmbushur detyrimet që lidhen me integrimin dhe vendimmarrjen.
Një nga pjesët më të ndjeshme të raportit lidhet me Planin e Rritjes dhe mundësinë e humbjes së mjeteve financiare. Raporti vlerëson se fondet nga Plani i Rritjes mund të rrezikohen nëse Kosova nuk arrin t’i përmbushë kriteret e nevojshme brenda afateve të përcaktuara. Në këtë kontekst, raporti përmend vendimet që kërkohen të miratohen në Kuvend deri në fund të qershorit, si një element që ndikon drejtpërdrejt në përmbushjen e kushteve për të mos u mbajtur nga financimi.
Raporti gjithashtu përfshin vlerësime të përgjithshme për mënyrën e zhvillimit të proceseve zgjedhore. Në të është vlerësuar fakti se zgjedhjet e vitit 2025 janë organizuar në mënyrë të rregullt dhe është përshëndetur formimi i qeverisë. Megjithatë, dokumenti shprehet se nuk është siguruar kompromisi për zgjedhjen e presidentit, çka e bën edhe më problematik vazhdimësinë e reformave dhe e vështirëson përmbushjen e afateve institucionale.
Në raport është kërkuar edhe shqyrtimi i aplikacionit të Kosovës për ta marrë statusin e vendit kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Po ashtu, dokumenti i referohet aplikimit të Kosovës, të dorëzuar në dhjetor të vitit 2022. Raporti përsërit thirrjen drejtuar shteteve anëtare në Këshill që t’i bëjnë ftesë Komisionit Evropian për të dërguar pyetësorin pa vonesa të reja dhe për të dhënë një mendim të bazuar në merita për aplikimin e Kosovës për statusin e vendit kandidat. Në fund, raporti thërret Këshillin të veprojë shpejt, duke i dhënë statusin e kandidatit kur kriteret përkatëse të jenë përmbushur.
Botuar fillimisht në Koha.net