Demokratët marrin kontrollin e Kongresit amerikan dhe të Senatit pas zgjedhjeve të 3 nëntorit 2026, duke i dhënë fund kontrollit paraprak republikan në të dyja dhomat. Kalimi drejt shumicës demokrate do të formalizohet në sesionin e 120-të, i cili nis më 3 janar 2027. Ky ndryshim riorganizon menjëherë strukturën e komisioneve, fuqinë e subpoena-ve – urdhër detyrues për dëshmi – si dhe axhendën e hetimeve mbi administratën dhe familjen e Donald Trump.
Procesi organizativ ka nisur gjatë periudhës “lame-duck”, që është koha pas zgjedhjeve deri në betimin e anëtarëve të rinj. Në këtë fazë, Demokratët kanë punuar për të zgjedhur liderët e rinj dhe për të caktuar anëtarët e komisioneve, në mënyrë që sapo të nisë zyrtarisht sesioni i ri, të veprojnë me ritëm të shpejtë. Për shkak të kontrollit të ri, subpoena-t me fuqi të plotë pritet të presin betimin e anëtarëve të rinj, ndërsa hetimet pritet të fillojnë në fund të janarit ose shkurt 2027.
Demokratët zgjedhin liderët e tyre, me Hakeem Jeffries si kandidat kryesor për Speaker. Po ashtu, ata caktojnë emrat që do të drejtojnë dhe plotësojnë komisionet. Një nga sinjalet e para është drejtimi i Komisionit të Mbikëqyrjes në Dhomën e Përfaqësuesve, ku Robert Garcia pritet të kryesojë strukturën me fokus te marrëdhëniet e familjes Trump me biznesin. Ky profil hetimesh lidhet drejtpërdrejt me mënyrën si demokratët synojnë të trajtojnë çështjet e transparencës, sundimin e ligjit dhe administrimin e pushtetit.
Demokratët: hetime të reja dhe prioritet Ukraina, NATO dhe Kosova
Në Senat, Jack Reed dhe senatorë të tjerë kanë sinjalizuar interes për konfliktin me Iranin, kontrata mbrojtëse dhe rolin e sekretarit të Mbrojtjes Pete Hegseth. Diskutimet për impeachment nuk përjashtohen, ndërsa paralajmërimet për hetime të kundërta nga republikanët tregojnë se përplasja politike do të jetë e dyanshme. Humbja e thellë e republikanëve ka hapur çarje brenda Partisë Republikane, me rritje të tensioneve mes rrymave të ndryshme.
Zhvillimet në këtë sfond përfshijnë edhe momentet e fundit lidhur me Hegseth. Zëvendëspresidenti JD Vance e ka lidhur problemin me tensionet rreth Iranit, ndërsa brenda republikanëve ka debat të ashpër mes konservatorëve tradicionalë dhe linjës MAGA. Më 9 nëntor, kongresisti Thomas Massie paraqiti tetë akuza për shkarkimin e Hegseth, duke i lidhur me luftën kundër Iranit, sulmet ndaj anijeve të dyshuara për trafikim droge dhe operacionet në Jemen e Venezuelë.
Më 10 nëntor, Hegseth e cilësoi nismën e Massie si “spektakël politik” dhe, në argumentimin e tij, përmendi intervenimin në Kosovë më 1999 si shembull se asnjë sekretar i Mbrojtjes nuk ishte shkarkuar për operacione ushtarake. Po atë mbrëmje, Dhoma e Përfaqësuesve votoi 211 kundër 204 për t’ia kaluar rezolutën Komisionit për Drejtësi, duke bllokuar votimin e menjëhershëm. Massie ishte i vetmi republikan që kundërshtoi; presidenti Donald Trump e përshëndeti rezultatin. Me kontrollin demokrate që nis nga janari, çështja mund të rikthehet në një formë të re.
Kalimi nga republikanët te demokratët pritet të sjellë edhe ndikim të drejtpërdrejtë për Ballkanin. Investimet e Jared Kushner dhe Ivanka Trump në Sazan e Zvërnec kanë rikthyer vëmendjen në diskutimet politike, këtë herë të ngritura publikisht nga senatori Jon Ossoff dhe kongresmeni Jamie Raskin, në natën e fitores së demokratëve, paralelisht me protestat e “Revolucionit Flamingo” dhe hetimet e SPAK-ut. Për Kongresin demokrat, pritet të rritet mbikëqyrja mbi transparencën dhe sundimin e ligjit, si dhe mbi korrupsionin dhe narko/trafikun.
Ndërkohë, në Serbi, Lista Studentore fitoi shumicë të qartë më 25 tetor 2026, duke i dhënë fund dominimit 14-vjeçar të Aleksandar Vuçiç. Që nga dita e dytë pas zgjedhjeve janë raportuar valë arrestimesh: mbi 90 persona, përfshirë oficerë të lartë të policisë, bankierë dhe zyrtarë, të dyshuar për korrupsion, dhunë ndaj protestuesve dhe keqpërdorim detyre. Për kongresin e ri, qëndrimi i qeverisë së re serbe ndaj Kosovës dhe sankcioneve ndaj Rusisë mbetet i pasigurt.
Në përmbledhje, demokratët synojnë të ndryshojnë drejtimin politik krahasuar me republikanët në disa pika kyçe. Ukraina dhe NATO-ja, si dhe prioriteti i veçantë që i jepet Kosovës, shihen si elementë ku pritet të ketë zhvendosje konkrete. Përpjekjet e reja për mbikëqyrje dhe hetime, të kombinuara me riorganizimin e komisioneve dhe përdorimin e subpoena-ve pas betimit, do të përcaktojnë ritmin e agjendës amerikane në muajt e parë të sesionit të 120-të, që nis më 3 janar 2027.
Botuar fillimisht në Bota Sot