Epidemiologu Dragan Danilovski ka komentuar shfaqjen e hantavirusit pas raportimeve për rastet në anijen turistike MV Hondius. Ai thekson se hantaviruset nuk janë një risi që u “zbulua” dje në laborator, por një grup virusesh i njohur prej kohësh në mjekësi, i lidhur me brejtësit, të cilët janë rezervuari natyror i tyre.
Danilovski vlerëson se në këto ditë hantaviruset po trajtohen si një temë e re për “industrinë globale të frikës”. Sipas tij, kjo ndodh veçanërisht në periudhën pas pandemisë Covid, kur shoqëria është bërë psikologjikisht më hipersensitive ndaj çështjeve që lidhen me sëmundjet infektive. Ai sugjeron se publiku po e ka më të vështirë të dallojë mes epidemiologjisë dhe frikës që, siç thotë ai, gjenerohet në mënyrë algoritmike.
“Është koha e duhur që të mësojmë të dallojmë mes një rreziku real për shëndetin publik dhe një fantazie në internet që jeton nga frika kolektive. Publiku sot ka nevojë për informacion të saktë, maturi dhe parandalim. Nuk kemi nevojë për panik të ri”, shkruan Danilovski në Facebook.
Higjiena urbane dhe kontrolli i brejtësve janë kyç
Ndërkohë, mjeku sqaron mënyrën se si mund të ndodhin infeksionet. Hantaviruset, thotë Danilovski, lidhen me kontaktin me aerosole dhe grimca pluhuri të kontaminuara me jashtëqitje, urinë ose pështymë të brejtësve të infektuar. Ai shton se disa lloje të hantavirusit janë të pranishme në kontinentin evropian, Azi dhe Afrikë, brenda atij që quhet nëngrupi i Hantaviruseve të Botës së Vjetër.
Danilovski specifikon gjithashtu se Ballkani është një zonë endemike. Për një pjesë tjetër të hantavirusve, përkatësisht nëngrupi i Hantaviruseve të Botës së Re, dominon në të dy Amerikat. Sipas tij, zonat endemike për këtë nëngrup janë Argjentina dhe Kili. Edhe pse dy nëngrupet janë të lidhura mes vete, ato ndryshojnë në llojin e sëmundjes që shkaktojnë te njerëzit pritës.
Ai shpjegon se viruset e nëngrupit të Botës së Re shkaktojnë një sëmundje të njohur si sindroma pulmonare e hantavirusit. Sipas të dhënave që ai përmend, kjo shfaqet me dhjetëra raste çdo vit dhe shoqërohet me vdekshmëri prej 20-40 përqind. Ndërsa viruset e nëngrupit të Botës së Vjetër shkaktojnë ethe hemorragjike me sindromë renale: në këtë rast ka qindra raste çdo vit dhe vdekshmëri prej 1-15 përqind. Danilovski thekson se Ballkani ka përvojën e vet me ethet hemorragjike me sindromë renale.
Për të lidhur direkt rastin e anijes, epidemiologu thotë se në nëngrupin e Botës së Re ekziston lloji i virusit të Andeve, i cili është shkaku i epidemisë së anijeve turistike. Një detaj i rëndësishëm që ai ndan është se vetëm në këtë lloj është përshkruar transmetimi nga njeriu te njeriu. Sidoqoftë, Danilovski nënvizon se ky virus nuk qarkullon në vendin tonë dhe, sipas tij, nuk ekziston rrezik që të “kërcejë” nga një person i infektuar në një anije turistike. Prandaj, aktualisht, thotë ai, nuk ka indikacione për një skenar që do të ngjante me pandeminë e koronavirusit.
Pavarësisht këtij vlerësimi, Danilovski thotë se tema e hantavirusit e kthen vëmendjen te një çështje lokale: higjiena urbane, deratizimi dhe kontrolli i brejtësve në qytete. Ai, duke aluduar në problemin me të cilin u përball Shkupi dhe zona të tjera në të kaluarën, kujton situata kur kontejnerët mbusheshin plot dhe rreth tyre krijoheshin mini-deponi. Sipas tij, kushte të tilla krijojnë në mënyrë të pashmangshme një mjedis të përshtatshëm për përhapjen e minjve dhe brejtësve, të cilët janë rezervuar potencial për disa sëmundje infektive, përfshirë edhe infeksionet e hantavirusit.
Në fund, epidemiologu bën një apel: pragu i verës është momenti kur institucionet duhet t’i qasen në kohë deratizimit, dezinfektimit, mbikëqyrjes sanitare, higjienës urbane dhe kontrollit të deponive të paligjshme. Objektivi, sipas mesazhit të tij, është parandalimi dhe ruajtja e kushteve higjienike në qytete, pa krijuar panik, por me veprime konkrete dhe të planifikuara.
Botuar fillimisht në Telegrafi