Profesori amerikan dhe njohësi i çështjeve të Ballkanit, Daniel Serwer, ka paralajmëruar se presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, po pret një moment të favorshëm gjeopolitik për të avancuar synimet e tij ndaj Kosovës. Në vëmendje të tij, sipas Serwerit, është të paktën pjesa veriore e territorit të Kosovës, ndërsa pjesët e tjera nuk shihen si objekt i menjëhershëm.
Serwer e ka bërë këtë vlerësim në një intervistë për “A2 CNN” më 3 qershor 2026. Ai ka theksuar se, në logjikën e strategjisë serbe, pritja e rrethanave më të mira ndërkombëtare lidhet me mundësinë për të avancuar një objektiv të caktuar. Sipas tij, Serbia synon të paktën veriun e Kosovës dhe nuk tregon interes për pjesën tjetër të territorit.
Sipas argumentit të Serwerit, arsyeja pse fokusi mbetet te veriu lidhet me rreziqet e një përballjeje më të gjerë. Ai ka thënë se, nëse do të tentoheshin hapa edhe për pjesën tjetër të territorit, Serbia do të përballej me një luftë guerile që do të ishte shkatërruese për të. Në këtë kontekst, pritja për një “mundësi gjeopolitike” shihet si një mënyrë për të shmangur një skenar të tillë dhe për të shtyrë përpara një objektiv minimal.
Serwer: prioriteti i Kosovës—NATO, BE dhe përgatitje për skenarë
Intervista përfshiu edhe çështjen e pranisë ushtarake amerikane në Kosovë. Serwer ka vlerësuar se në të ardhmen mund të ketë reduktim të trupave amerikane, duke e lidhur këtë me ndryshime të mundshme në angazhimin e SHBA-së. Ai ka kërkuar që Kosova të jetë e përgatitur për një skenar të tillë dhe të forcojë partneritetet strategjike që ka.
Në këtë kuadër, Serwer ka sugjeruar edhe një rol më aktiv të Shqipërisë. Duke qenë vend anëtar i NATO-s, ai ka thënë se Shqipëria mund të luajë një rol më të madh në garantimin e sigurisë së Kosovës. Për Serwerin, kjo nënkupton mundësinë e shtimit të pranisë ushtarake të Shqipërisë në Kosovë, nëse paraqitet nevoja, si pjesë e përpjekjeve për të kompensuar ndryshime të mundshme në përbërjen e angazhimeve.
Serwer ka thënë se do të dëshironte të shihte më shumë trupa amerikane në Kosovë dhe të qëndronin aty. Megjithatë, ai nuk e ka përjashtuar mundësinë e tërheqjes, duke argumentuar se Kosova duhet të mësohet edhe me një realitet të tillë. Sipas tij, një qasje e tillë kërkon planifikim të kujdesshëm dhe mbështetje në marrëdhëniet ekzistuese me partnerët.
Ndërkaq, ai ka vendosur theksin te prioritetet afatgjata të Kosovës në planin e sigurisë politike. Për Serwerin, anëtarësimi në NATO dhe në Bashkimin Evropian duhet të mbetet drejtimi kryesor strategjik. Ai ka argumentuar se integrimi në aleancën veriatlantike do të zgjidhte shumë nga sfidat e sigurisë me të cilat përballet vendi.
Por, Serwer ka theksuar edhe pengesat që mund ta vështirësojnë procesin e anëtarësimit. Sipas tij, mungesa e një qeverie të qëndrueshme mund të ndikojë negativisht në ritmet dhe në perceptimin ndërkombëtar të situatës. Ai ka shtuar se bota nuk do të presë pafundësisht derisa Kosova të kapërcejë ngërçin politik.
Në përmbyllje, Serwer ka nënvizuar se Kosova duhet të lobojë që të hyjë në NATO sa më shpejt. Ai e ka vendosur këtë si një kërkesë të arsyeshme, duke e lidhur me nevojën që Kosova të paraqitet si shtet me ushtri të mirëkualifikuar. Megjithatë, ai ka theksuar se është e vështirë të imagjinohet që NATO të pranojë një anëtar të ri pa një qeveri të qëndrueshme, duke e përfunduar kështu argumentin e tij për kushtet politike që duhen përmbushur.
Botuar fillimisht në Koha.net