Kryeministri britanik Andy Burnham ka deklaruar se Rusia ndërhyri në referendumin e vitit 2016 për Brexit-in. Ai tha se në momentin kur mori detyrën, ngriti pikërisht këtë pyetje dhe, sipas tij, mori një përgjigje të qartë se ndërhyrja ka ndodhur. Komenti i tij vjen në një kohë kur debati për marrëdhëniet e Britanisë me Bashkimin Evropian është rikthyer në qendër të vëmendjes politike.
Burnham, i cili mori drejtimin e qeverisë në korrik, ka theksuar se Britania mund të shqyrtojë mundësinë e rikthimit në BE në të ardhmen. Në këtë kontekst, ai u bë kryeministri i parë britanik që flet hapur për “prova” të ndërhyrjes ruse në referendumin e mbajtur gati një dekadë më parë. Sipas informacioneve që qarkullojnë nga mediat e huaja, ai i ka bërë këto komente gjatë një interviste për podkastin “The Rest Is Politics”, të publikuar të dielën.
Burnham ka thënë se, kur erdhi në Downing Street, i bëri vetes pyetjen nëse kishte pasur ndërhyrje nga Rusia në referendumin e 2016-s dhe se i është dhënë një përgjigje e drejtpërdrejtë. Ai nuk ka dhënë detaje mbi mënyrën se si e beson ndërhyrjen, as nuk ka specifikuar çfarë përmbajnë provat në të cilat bazohet pretendimi i tij. Në intervistë, ai është përqendruar më shumë te nevoja që çështje të tilla të komunikohen qartë për publikun.
Ndërkohë, Rusia e ka mohuar më parë ndërhyrjen në votimin për Brexit-in. Sipas qëndrimit rus, bëhet fjalë për një histeri anti-ruse në Britani. Këto reagime pasojnë një linjë të gjatë debatesh mbi ndikime të jashtme në proceset politike britanike, sidomos pas referendumit që ndryshoi rrjedhën e vendit dhe solli përçarje të thella shoqërore.
Komentet e Burnham-it përbëjnë një ndryshim edhe në raport me ish-kryeministrin Boris Johnson. Ky i fundit bëri fushatë për largimin nga BE-ja dhe në vitin 2020 deklaroi se nuk kishte prova për ndërhyrje ruse në referendum. Ndërsa përpjekjet për të hedhur poshtë ose për të konfirmuar këto pretendime kanë vazhduar, riformulimi i qëndrimit nga ana e Burnham-it e rikthen debatin në një fazë të re.
Burnham: Votuesit në Evropë të kuptojnë ndikimet e mbështetura nga Rusia
Burnham argumentoi se votuesit në demokracitë evropiane duhet të jenë më të informuar mbi përpjekjet për të destabilizuar politikat e brendshme. Ai tha se është e rëndësishme që këto çështje të shpjegohen qartë dhe se, sipas tij, kjo do t’i ndihmojë votuesit në Gjermani dhe Francë të kuptojnë se një pjesë e kësaj politike nxitet nga “armiqtë” e tyre, duke iu referuar konkretisht Rusisë.
Në paralel, një raport i vitit 2020 i Komisionit Parlamentar për Inteligjencën dhe Sigurinë ka treguar se qeveria britanike nuk arriti të përcaktonte nëse Rusia kishte ndërhyrë në referendumin e vitit 2016 për anëtarësimin në BE. Raporti gjithashtu ka konstatuar se Rusia kishte tentuar të ndikonte në referendumin e pavarësisë së Skocisë në vitin 2014, në të cilin votuesit e hodhën poshtë pavarësinë.
Referendumi i vitit 2016 për Brexit-in u mbyll me një rezultat 52% kundrejt 48% për largimin nga BE-ja, një vendim që e zhytur Britaninë në krizën më të madhe politike që nga Lufta e Dytë Botërore. Duke folur për këtë periudhë, Burnham e lidhi mesazhin e tij me nevojën për transparencë dhe informim të qytetarëve, ndërsa debati për ndikimet e jashtme dhe integrimin evropian mbetet i hapur.
Muajin e kaluar, Burnham deklaroi se mund të angazhohej në një fushatë për rikthimin e Britanisë në BE në zgjedhjet e ardhshme të përgjithshme. Kjo i ka dhënë një shtysë të re diskutimeve rreth marrëdhënieve të vendit me kontinentin, ndërkohë që pretendimet për ndërhyrje të huaja në procese politike vazhdojnë të mbeten pjesë e skenës politike britanike.
Botuar fillimisht në Telegrafi