Bllokada politike dhe mungesa e institucioneve të reja po vazhdojnë të ndikojnë drejtpërdrejt në funksionimin e shtetit të Kosovës. Në një situatë ku shumë pozita mbeten pa zgjidhje të plotë, një numër i madh institucionesh shtetërore po udhëhiqen nga ushtrues detyre, ndërsa disa organe të pavarura kanë përbërje jo të plotë ose pritet t’u skadojnë mandatet.
Pozita kryesore e vendit, ajo e presidentit, po ashtu është e mbuluar me ushtrues detyre. Aktualisht, këtë rol e mban Albulena Haxhiu, e cila në të njëjtën kohë mban edhe funksionin e kryetares së Kuvendit në detyrë, pas shpërndarjes së Kuvendit. Ndërkaq, kryeministri Albin Kurti vazhdon ta ushtrojë detyrën në cilësinë e kryeministrit në detyrë, deri në formimin e institucioneve të reja që dalin nga zgjedhjet e 7 qershorit.
Edhe në strukturat e qeverisë ka pasur zhvendosje të përgjegjësive drejt ushtrimit të detyrave nga persona në pozita të përkohshme. Në kuadër të Ministrisë së Financave, me ushtrues detyre funksionojnë Thesari, Njësia për Inteligjencë Financiare dhe Agjencia Qendrore e Prokurimit. Problemi vërehet edhe në Ministrinë e Drejtësisë, ku disa institucione udhëhiqen po ashtu nga ushtrues detyre, përfshirë Avokaturën Shtetërore, Agjencinë për Administrimin e Pasurisë së Sekuestruar, Agjencinë për Ndihmë Juridike Falas dhe Institutin e Mjekësisë Ligjore.
Nga ana tjetër, situatë e ngjashme raportohet edhe në sektorin e brendshëm. Në kuadër të Ministrisë së Punëve të Brendshme, Akademia e Kosovës për Siguri Publike dhe Agjencia e Regjistrimit Civil funksionojnë me ushtrues detyre. Në praktikë, ky model po i mban institucionet në lëvizje, por njohës të çështjeve kushtetuese paralajmërojnë se mbajtja e funksioneve me përkohshmëri të zgjatur rrezikon të dëmtojë funksionimin normal të shtetit dhe të institucioneve të pavarura.
Bllokimi i konstituimit rrezikon punën e disa institucioneve të pavarura
Instituti i Kosovës për Drejtësi vlerëson se, përveç pozitave të mbajtura me ushtrues detyre, shqetësues mbetet fakti që një pjesë e institucioneve po funksionon me përbërje jo të plotë, ndërsa të tjera rrezikojnë të bllokohen nëse nuk konstituohen institucionet e reja. Sipas gjetjeve të IKD-së, gjithsej 24 institucione apo agjenci të pavarura funksionojnë ose në përbërje jo të plotë, ose në përbërje që pritet t’u skadojnë mandatet.
Edhe Instituti Demokratik i Kosovës e lidh drejtpërdrejt këtë gjendje me bllokadën politike dhe mungesën e një Kuvendi funksional. Për KDI-në, rreziku qëndron te moskonstituimi i Kuvendit dhe moszgjedhja e qeverisë, çka mund të sjellë pasoja të drejtpërdrejta në institucionet ku kërkohen vendime parlamentare. Në këtë kontekst, KDI thekson se ekziston rrezik që procesi të përfundojë pa zgjedhjen e dy gjyqtarëve në Gjykatën Kushtetuese, ndërsa vitin e ardhshëm, mandati i pesë gjyqtarëve të tjerë skadon. Sipas këtij vlerësimi, në mungesë të parlamentit do të bllokohet puna e Gjykatës Kushtetuese, ndërkohë që po ashtu përmendet edhe skadimi i Avokatit të Popullit.
Raporti i IKD-së e përmbledh situatën me një numër të qartë: 24 institucione dhe agjenci të pavarura aktualisht funksionojnë me përbërje jo të plotë ose me mandate që kanë skaduar, ose pritet të skadojnë së shpejti. Në mesin e tyre përmenden Gjykata Kushtetuese, Organi Shqyrtues i Prokurimit, Institucioni i Avokatit të Popullit, Këshilli Gjyqësor i Kosovës, Zyra e Rregullatorit për Energji, Autoriteti Kosovar i Konkurrencës, Autoriteti Rregullativ i Hekurudhave, bordi i KOSTT-it, Agjencia Kosovare e Privatizimit, Agjencia për Parandalimin e Korrupsionit dhe Zyra Kombëtare e Auditimit.
Botuar fillimisht në Telegrafi