Kryeministri Edi Rama, sipas një vlerësimi të bërë në letrën e lexuesit nga Veton Surroi, ka nisur një lëvizje të përshkruar si strategjike, që mund ta çojë Shqipërinë në atë që përshkruhet si faza e “jostabilitetit të menaxhuar”. Në qendër të kësaj lëvizjeje është mbledhja e javës së kaluar e udhëheqjes socialiste dhe prezantimi i një platforme për qeverisjen në mandatin e katërt.
Platforma mban emrin “BESA” dhe, në interpretimin e autorit të kolonës, fjalimi i kryeministrit u solli në mendje muajt para rënies së Murit të Berlinit. Arsyeja, siç shpjegohet në tekst, është ngjashmëria në mënyrën se si udhëheqësit komunistë i përshkruanin protestat: jo si veprimtari politike të qytetarëve, por si punë të shërbimeve të huaja. Në të njëjtën logjikë, autorit i shfaqet edhe një analogji për gjuhën e përdorur në diskursin publik.
Teksti sjell edhe një shembull tjetër nga periudha e asaj kohe: ndarja e protestuesve në kategori të ndryshme, si “rini atdhetare socialiste” dhe “forca reaksionare që po e përdorin rininë”. Në këtë kuptim, autori vë në dukje një ndarje që, sipas tij, shfaqet edhe sot: mes “flamingove” dhe “sorrave e korbave”. Kjo analogji nuk lidhet me detaje konkrete politike, por përdoret për të nënvizuar, në nivel gjuhësor, se si politikat dhe lëvizjet trajtohen përmes etiketimeve.
“BESA”: kthesë brenda modelit të tanishëm të qeverisjes
Një element që teksti e quan vendimtar është përdorimi i një koncepti-fjalë që për autorin i ka paraprirë histori politike më të hershme. Sipas kolonës, kryeministri Rama përdor një term që e kishte përdorur edhe udhëheqësi i fundit komunist i Gjermanisë Lindore në vitin 1989. Bëhet fjalë për Egon Krenz, i cili në atë kohë shpalli politikën e re të Partisë të quajtur “Wende”. Në shqip, kjo përkthehet si “kthesë”.
Në platformën e paraqitur, që mban titullin “BESA”, nën titull shfaqet “kthesa e mandatit të katërt”. Në logjikën e autores/autor-it të kolonës, kjo përputhje mes një termi të përdorur në vitin 1989 dhe etiketimit të një mandati të ri qeverisës në Shqipëri, krijon një paralele kuptimore: te kërkesa për një “kthesë” brenda sistemit ku qeveriset. Teksti thekson se Shqipëria nuk është Gjermania lindore “në të gjitha kontekstet”, por vëren se qasja duket e ngjashme kur bëhet fjalë për mënyrën si udhëheqjet kërkojnë përgjigje.
Autorit i del si pikë krahasimi fakti që PS ka fituar në zgjedhje shumëpartiake në një shtet anëtar të NATO-s. Në këtë rast, për vlerësimin e kolonës, edhe udhëheqjet përballë krizës ndjekin “të njëjtën qasje”: gjetjen e përgjigjes brenda modelit të tanishëm të qeverisjes. Sipas tekstit, Egon Krenz kërkonte “wende” brenda sistemit të Partisë komuniste në pushtet, ndërsa “BESA” kërkon kthesë brenda modelit të tanishëm hibrid të pushtetit të udhëhequr nga PS.
Në përmbyllje, kolona zhvendoset nga krahasimi historik te një tjetër rrafsh interpretimi, i lidhur me mënyrën se si funksionon qeverisja sot. Autorit i bie në sy se “BESA” mund të lexohet si një lloj manuali për “kujdes ndaj klientit”, duke e lidhur premisat fillestare të dokumentit me idenë se “transformimi i një vendi” dhe “përjetimi shoqëror për transformi…” trajtohen brenda një narrativi të organizuar. Në këtë mënyrë, teksti përpiqet të lexojë “BESA” jo vetëm si titull politik, por edhe si mënyrë komunikimi dhe menaxhimi të pritshmërive.
Botuar fillimisht në Koha.net