Një aksident tragjik në Prishtinë, ku humbi jetën një punëtor 26-vjeçar në një vendpunishte me vinç, ka hapur një përplasje të re mes institucioneve përgjegjëse. Inspektorati Qendror i Punës dhe Komuna e Prishtinës kanë vazhduar të akuzojnë njëri-tjetrin për dështim dhe mosmarrje të përgjegjësisë pas vdekjes së punëtorit.
Gjatë reagimit fillestar, Inspektorati Qendror i Punës kishte hequr përgjegjësinë për moskontrollin e vendpunishtes, duke e justifikuar me faktin se punimet ishin në fazë të hershme. Kjo, sipas tyre, lidhej me momentin e nisjes së aktivitetit në terren, por akuza dhe kundër-akuza kanë vijuar edhe në ditët pas aksidentit.
Në një reagim të dytë, i bërë të mërkurën, Inspektorati Qendror ka zhvendosur fokusin te Komuna e Prishtinës, duke e fajësuar se nuk e njofton në mënyrë sistematike institucionin për lëshimin e lejeve. Pra, sipas kësaj qasjeje, mungesa e informimit paraprak institucional ka çuar në pamundësi të planifikimit të mbikëqyrjes inspektuese për kantierin ku ndodhi aksidenti.
Por eksperti për siguri dhe shëndet në punë, Arian Ibishi, i kundërshton këto argumente. Ai thekson se asnjë arsyetim i tillë nuk qëndron, sepse kontrollet duhet të ndodhin nga dita kur nisin punët. Sipas Ibishit, obligimet ligjore nuk varen nga faza në të cilën ndodhet vendpunishtja, por nga detyrimi për të verifikuar kushtet dhe dokumentacionin për sigurinë në terren.
“Pavarësisht se punishtja është në gjendjen fillestare, Inspektorati i Punës ka obligim ligjor të kryejë inspektim për të verifikuar nëse kompania posedon planin e organizimit të punishtes, rrethimin e punishtes, si dhe shenjëzimin e rreziqeve që ndodhen brenda saj. Çdo ditë nëpër punishte shohim vinça që punojnë pa kontroll teknik periodik, pa certifikim të vlefshëm dhe pa inspektime profesionale”, ka thënë Arian Ibishi.
Përplasje për kontrollin e kantierit: inspektim nga dita kur nisin punët
Në reagimin e tij të mëvonshëm, Inspektorati Qendror i Punës ka sqaruar edhe se, nëse nga hetimet del se janë bërë shkelje të legjislacionit për Sigurinë dhe Shëndetin në Punë, do të ndërmerren të gjitha masat ligjore. Derisa për mbikëqyrjen e vendpunishtes, institucioni pohon se kompetenca është e Inspektoratit të Komunës. Në këtë mënyrë, përgjegjësia inspektuese drejtohet mes dy niveleve të administrimit, duke e mbajtur të hapur debatin se kush duhej të kishte vepruar më herët.
Në të njëjtin shpjegim, Inspektorati Qendror i Punës ka përmendur edhe çështjen e sigurisë së palëve të treta dhe parandalimit të dëmeve që mund t’u shkaktohen atyre. Sipas shpjegimit të institucionit, Ligji për Ndërtim, përkatësisht neni 35, përcakton se përgjegjësia për mbikëqyrjen e zbatimit të masave të sigurisë në kantieret e ndërtimit i takon inspektorateve të ndërtimit të komunave përkatëse. Po ashtu, Inspektorati Qendror thekson se nuk njoftohet në mënyrë sistematike nga komunat për lëshimin e lejeve ndërtimore apo fillimin e punimeve në kantieret e ndërtimit, ndaj planifikimi i mbikëqyrjes inspektuese, sipas tyre, bazohet në monitorimin e vazhdueshëm të territorit, raportimet e qytetarëve dhe burime të tjera informacioni.
Ndërkaq, Komuna e Prishtinës ka përcjellë edhe ajo përgjegjësinë drejt Inspektoratit Qendror të Punës. Në këtë drejtim, debate të tilla po e rrisin presionin mbi institucionet për të sqaruar rolet konkrete në terren dhe për të përcaktuar nëse ishte bërë inspektimi i nevojshëm për vendpunishten që po operonte me vinç, sidomos në ditët e para të punimeve. Përplasje të tilla vijnë pas aksidentit që i mori jetën punëtorit 26-vjeçar dhe që ka nxjerrë në pah çështjen e kontrolleve të sigurisë, detyrimeve ligjore dhe përgjegjësive të ndara mes inspektorateve.
Botuar fillimisht në Koha.net