Komisionerja e Zgjerimit e Bashkimit Evropian, Marta Kos, deklaroi se Shqipëria ka dhënë garanci që projekti turistik në Zvërnec, me vlerë mbi 1,4 miliardë eurosh dhe i lidhur me Jared Kushner, do të respektojë standardet mjedisore të BE-së. Ajo tha se qeveria shqiptare i ka siguruar Komisionit Evropian se do të kryhet një vlerësim i plotë i ndikimit në mjedis, ndërsa autoritetet do të zbatojnë të gjitha rregullat evropiane për mbrojtjen e natyrës.
Sipas Kos, është thelbësore që vlerësimi i ndikimit mjedisor të bëhet plotësisht, duke u bazuar në standardet që Brukseli i kërkon vendeve që synojnë anëtarësimin. Shqipëria, theksohet në deklaratën e komisioneres, konsiderohet aktualisht një nga vendet më të avancuara në procesin e anëtarësimit në Bashkimin Evropian, e renditur menjëherë pas Malit të Zi përsa i përket progresit në negociatat e saj.
Por, që vendi të bëhet pjesë e bllokut evropian, Kos nënvizon se Shqipëria duhet të harmonizojë legjislacionin e saj me atë të BE-së, përfshirë edhe fushën e mbrojtjes së mjedisit. Në këtë kontekst, vëmendja ka qenë te mënyra se si do të trajtohen garancitë ligjore dhe vlerësimet teknike për projektet që prekin zona me vlera ekologjike.
Projekti luksoz turistik, me vlerë më shumë se 1,4 miliardë eurosh, ka qenë në qendër të debatit në Shqipëri gjatë javëve të fundit. Shkaku kryesor i protestave ka qenë shqetësimi se projekti do të prekë një zonë të mbrojtur ekologjike në bregdetin e Adriatikut. Për rrjedhojë, çështja nuk është parë vetëm si zhvillim ekonomik, por edhe si test për standardet mjedisore që lidhen me integrimin europian.
BE kërkon vlerësim të plotë mjedisor për projektin në Zvërnec
Javën e kaluar, zëdhënësi i Komisionit Evropian për zgjerimin, Guillaume Mercier, paralajmëroi se autoritetet shqiptare duhet të veprojnë pa vonesë për të shmangur çdo rrezik për procesin e anëtarësimit në BE. Ky qëndrim u shoqërua me reagime në Tiranë, pasi u interpretua si paragjykim i rezultatit të vlerësimit mjedisor, i cili ende nuk ka përfunduar.
Në deklaratën e saj, Marta Kos mbajti një ton më pajtues, duke theksuar se e drejta për të protestuar është një liri themelore si për vendet anëtare të BE-së, ashtu edhe për ato që synojnë anëtarësimin. Sipas saj, procesi i anëtarësimit është ligjërisht dhe politikisht i detyrueshëm, dhe i nënshtrohet monitorimit të vazhdueshëm. Në këtë kuadër, ajo tha se ekzistojnë garanci se natyra dhe mjedisi në Shqipëri do të mbrohen në përputhje me standardet evropiane.
Komisioni Evropian kishte ngritur më herët shqetësime edhe për ndryshimet ligjore të miratuara në shkurt 2025. Këto ndryshime parashikojnë përjashtime të veçanta për investimet me vlerë mbi 50 milionë euro. Në këtë kategori, përmendet edhe projekti i mbështetur nga kompania “Affinity Partners”, e cila ka marrë akses të veçantë nga autoritetet shqiptare.
Kos vuri në dukje se investimet e huaja janë të rëndësishme si për vendet kandidate, ashtu edhe për shtetet anëtare të BE-së. Megjithatë, ajo nënvizoi se, për Brukselin, rëndësi kryesore ka që investimet të realizohen në përputhje të plotë me legjislacionin evropian, si në aspektin rregullator ashtu edhe në atë që lidhet me mbrojtjen e mjedisit. Më tej, në fokus mbetet mënyra se si do të përkthehen garancitë për vlerësimin mjedisor në vendime konkrete për projektin turistik në Zvërnec dhe ndikimin e tij në zonën bregdetare të Adriatikut./ATSH
Botuar fillimisht në Telegrafi