Pakti i Bashkimit Evropian për Migracionin dhe Azilin ka hyrë në fuqi sot, pasi është miratuar në maj të vitit 2024. Me këtë vendim, Brukseli thotë se ka nisur zbatimi i një kuadri të ri për mënyrën si vendet anëtare do të trajtojnë flukset migratore, azilin dhe kontrollin në kufij të jashtëm, brenda rregullave më të harmonizuara.
Komisioni Evropian ka njoftuar se pakti reformon kornizën e BE-së për migracionin dhe azilin dhe vendos një qasje të re ndaj migracionit. Në deklaratë theksohet se, për herë të parë, Bashkimi Evropian ka një kuadër gjithëpërfshirës për këtë fushë, i cili synon të kombinojë mbrojtje më të fortë të kufijve të jashtëm me rregulla të drejta dhe të qarta për azilin. Gjithashtu, dokumenti kërkon një ekuilibër mes solidaritetit dhe përgjegjësisë ndërmjet shteteve anëtare.
Nga sot, vendet anëtare të BE-së do të jenë në gjendje të zbatojnë rregullat në praktikë. Ndërkohë, Komisioni dhe agjencitë e BE-së do të vazhdojnë mbështetjen, ndërsa shtetet do të përmirësojnë dhe përshtatin procedurat e reja në muajt e ardhshëm. Ky hap synon të sjellë uniformitet në zbatimin e procedurave, si në pjesën e kontrollit në kufi, ashtu edhe në administrimin e kërkesave për azil.
BE: procedura më të shpejta dhe ekuilibër solidariteti
Sipas të dhënave të publikuara, pakti synon të forcojë kufijtë e jashtëm përmes regjistrimit të detyrueshëm dhe kontrolleve të hollësishme të sigurisë për migrantët e parregullt që kalojnë kufijtë e BE-së. Kjo pjesë e mekanizmit ka për qëllim të rrisë aftësinë e administratave në identifikimin dhe trajtimin e situatave që lidhen me hyrje të parregullta, duke vendosur standarde më të detajuara të kontrollit.
Dokumenti parashikon gjithashtu procedura të përshpejtuara kufitare në zonat kufitare për personat që, sipas vlerësimeve përkatëse, konsiderohen se nuk kanë gjasa të kenë nevojë për mbrojtje, paraqesin rrezik për sigurinë ose kanë mashtruar autoritetet. Për këto raste, pakti parashikon edhe kthim të shpejtë të atyre që nuk autorizohen të hyjnë në territorin e BE-së, duke e lidhur procesin me afate më të shkurtra dhe rregulla më të rrepta.
Një element tjetër i paketës janë afatet më të shkurtra për procedurat e azilit, si dhe rregullat më të rrepta për aplikimet abuzive dhe ato të përsëritura. Komisioni thekson se synimi është të ketë më shumë disiplinë në trajtimin e rasteve, veçanërisht kur kërkesat konsiderohen se nuk janë të bazuara ose kur paraqiten vazhdimisht pa arsye të reja. Kjo pritet të ndikojë në mënyrën se si autoritetet do të menaxhojnë flukset dhe dosjet, për të reduktuar zgjatjen e panevojshme të procedurave.
Sa i takon dimensionit të bashkëpunimit mes vendeve anëtare, pakti vendos një “ekuilibër të drejtë midis solidaritetit dhe përgjegjësisë”. Në praktikë, përmendet një mekanizëm i përhershëm dhe i detyrueshëm solidariteti, së bashku me mundësinë që shtetet anëtare të kontribuojnë në mënyrë fleksibile. Kjo do të thotë se përgjegjësitë mes vendeve nuk mbeten të shpërndara në mënyrë të njëjtë për të gjitha rastet, por do të ketë mënyra të ndryshme për të mbështetur zbatimin e sistemit, sipas nevojave dhe kapaciteteve.
Pakti përfshin edhe garanci për mbrojtjen e të drejtave themelore. Në deklaratë theksohet se do të ketë monitorim të pavarur gjatë procedurave të kontrollit dhe azilit në kufi. Ky kontroll synon të sigurojë që proceset të zhvillohen brenda standardeve të kërkuara dhe që të drejtat të mos cenohen gjatë trajtimit të situatave në pikat kufitare.
Komisioni Evropian thotë se vendet anëtare do të vazhdojnë të përshtatin dhe përmirësojnë procedurat e reja në muajt e ardhshëm, duke përfituar nga mbështetja e vazhdueshme e Komisionit dhe e agjencive të BE-së. Me hyrjen në fuqi të paketës, BE-ja synon të krijojë një sistem më të strukturuar për migracionin dhe azilin, me rregulla që synojnë si sigurinë e kufijve, ashtu edhe trajtim më të qartë e më të shpejtë të procedurave.
Botuar fillimisht në Bota Sot
