Një anije e fundosur bizantine nga Mesjeta e Hershme po tërheq vëmendjen e arkeologëve pas një zbulimi që po konsiderohet ndër më domethënësit në arkeologjinë nënujore në bregun lindor të Adriatikut. Lajmi vjen nga kërkimet e kryera në ujërat pranë ishullit të Mjetit në Kroaci, ku studiuesit kanë gjetur artefakte të jashtëzakonshme që deri më tani nuk ishin evidentuar në fundet e Detit Mesdhe në të njëjtën formë.
Bëhet fjalë për një anije të fundosur të datuar në shekullin VII ose VIII, e cila, sipas të dhënave të grumbulluara në terren, ishte e ngarkuar me një sasi të madhe objektesh me vlerë. Vlerësimi lidhet si me karakterin luksoz të disa elementeve, ashtu edhe me përbërjen tregtare të ngarkesës, që e bën anijen një pikë të rëndësishme referimi për mënyrën si lëviznin mallrat dhe personat në atë periudhë.
Instituti Kroat për Restaurim ka kryer kërkime arkeologjike nënujore në zonën e Mjetit për 19 vjet. Gjatë kësaj kohe, janë zbuluar gjithsej plot 20 anije të fundosura, të panjohura më parë, me një shtrirje datimi që nis nga shekulli II para erës sonë dhe shkon deri në shekullin XVI. Megjithatë, ajo që bie në sy në mënyrë të veçantë është pikërisht anija bizantine e Mesjetës së Hershme, që po cilësohet si një nga zbulimet më të rëndësishme arkeologjike të periudhës bizantine në Mesdhe.
Një thesar bizantin në Adriatik zbulon detaje të rralla për epokën
Kërkimet arkeologjike në këtë lokalitet nisën në vitin 2015 dhe deri më sot janë zhvilluar nëntë ekspedita kërkimore. Gjatë këtyre fazave, studiuesit kanë identifikuar gjetje që ndryshojnë nga ajo që zakonisht pritet në site të tilla. Të dhënat më të vlefshme lidhen me katër garnitura të arta brezash me kopsa, si dhe me skaje rripash të zbukuruara me gurë të çmuar, konkretisht smeralde, rubinë dhe perla. Këto janë elemente luksoze, që kanë funksionuar si pjesë e rripave prej lëkure të përdorura nga funksionarë të lartë bizantinë.
Sipas analizës së specialistëve, objekte të ngjashme nuk janë gjetur më parë në fundin e Detit Mesdhe, çka e bën këtë koleksion edhe më të rrallë. Krahas garniturave të arta, arkeologët kanë zbuluar edhe monedha ari të katër perandorëve të dinastisë së Herakliut. Këto monedha datojnë nga fundi i shekullit VII dhe kanë luajtur një rol kyç në përcaktimin më të saktë të kohës kur anija u fundos. Pikërisht në këtë kuadër, vëmendje të veçantë ka tërhequr një unazë prej ari me figurën e një perandori nga dinastia e Herakliut, e cila mendohet se ka qenë e mbajtur nga një person me pozitë të lartë në strukturat e pushtetit bizantin.
Interpretime të specialistëve sugjerojnë se një unazë e këtij lloji mund t’i përkiste vetëm një individi nga elita më e lartë shtetërore ose ushtarake e Perandorisë Bizantine, i autorizuar për të vulosur dokumentet perandorake. Për këtë arsye, studiuesit mendojnë se sendi mund të ketë qenë një dhuratë diplomatike ose një objekt personal i një zyrtari të lartë bizantin. Ky kombinim i objekteve luksoze të lidhura me pushtetin dhe ceremoninë perandorake sugjeron se mes udhëtarëve ose pronarëve të ngarkesës mund të ketë pasur një person nga maja e administratës bizantine.
Por anija nuk mbante vetëm vlera që lidhen me statusin. Përveç objekteve të çmuara, transporti në vendin e zbulimit tregon edhe një ngarkesë të vlefshme tregtare: janë gjetur amfora, si dhe peshore tregtare dhe enë qeramike. Këto elemente ndihmojnë për të kuptuar se si bëhej tregtia dhe si organizoheshin lëvizjet detare në Adriatik gjatë Mesjetës së Hershme. Analiza e materialit pritet të sjellë të dhëna të reja mbi lidhjet tregtare të Perandorisë Bizantine dhe mbi rrugët detare që përshkoheshin në atë periudhë.
Botuar fillimisht në Koha.net