Al-Qaeda nuk ekziston më si organizata që dikur njihte botën. Rreth 25 vjet pas sulmeve të 11 shtatorit 2001, që i goditën SHBA-të me një valë terrori të koordinuar, struktura e krijuar nga Osama bin Laden është shpërbërë dhe është dobësuar në mënyrë të vazhdueshme përmes goditjeve të inteligjencës, operacioneve kundër-terroriste dhe përplasjes me grupe të tjera ekstremiste, përfshirë edhe ISIS-in.
Në 11 shtatorin 2001, Al-Qaeda kreu sulme që shkaktuan vrasjen e 2,977 personave. Objektivat kryesore ishin Qendra Botërore e Tregtisë në Nju Jork, Pentagoni në Uashington dhe një aeroplan që u rrëzua në Pensilvani. Këto sulme tronditën vendin dhe ndryshuan mënyrën se si SHBA-të dhe aleatët e tyre u përballën me kërcënimin terrorist në dekadat pasuese.
Organizata e themeluar dhe e drejtuar nga Osama bin Laden u bë sinonim i rrjeteve të ekstremizmit që operonin përtej kufijve. Por, me kalimin e kohës, ajo përballi një presion të rritur nga shërbimet e inteligjencës dhe nga operacionet ushtarake të hartuara për të goditur qelizat, komandën dhe burimet financiare. Në këtë proces, rrjeti i Al-Qaeda-s, që dikur dukej i aftë të godiste në mënyrë masive, nisi të humbiste aftësinë për të vepruar si më parë.
Rrugëtimi 25-vjeçar i Al-Qaeda-s nuk u shënua vetëm nga goditjet e drejtpërdrejta. Gjatë viteve, organizata u përball edhe me një realitet të ri në terren, ku pjesë të saj u dobësuan, u shpërndanë ose u zëvendësuan nga fraksione që ndoqën strategji të tjera. Një faktor i rëndësishëm në këtë histori ishte edhe përplasja me ISIS-in. Ndërsa ISIS-i u shfaq si një rival i fortë për hapësira ndikimi, ai tërhoqi burime, rekrutë dhe vëmendjen e forcave kundër-terroriste, duke krijuar një dinamikë që ndikoi tek vetë Al-Qaeda.
Goditjet e inteligjencës dhe rivaliteti me ISIS-in e përshpejtuan shuarjen
Ky zinxhir ngjarjesh ndihmoi që Al-Qaeda të mos ekzistonte më “në formën që kishte dikur”. Në vend të një organizate të unifikuar dhe të aftë për goditje në shkallë të gjerë si në fillim të viteve 2000, rrjeti u fragmentua. Qelizat e ndryshme u vunë nën presion të vazhdueshëm, ndërsa udhëheqja dhe kapacitetet e koordinimit u goditën në mënyrë të përsëritur.
Pas sulmeve të 11 shtatorit, historia e Al-Qaeda-s u lidh ngushtë me përpjekjet ndërkombëtare për ta çmontuar. Përpjekjet e shërbimeve të inteligjencës, zbulimi i rrjeteve dhe identifikimi i lidhjeve mes figurave kryesore dhe rrugëve të financimit u kthyen në element vendimtar. Këto ndërhyrje, të shtrira gjatë shumë viteve, e bënë organizatën gjithnjë e më të dobët, duke e detyruar të vepronte me më shumë vështirësi dhe me rrezik më të lartë për zbulim.
Në fund të këtyre 25 viteve, mesazhi kryesor është se Al-Qaeda nuk ruajti dot ndikimin që kishte në periudhën pas krijimit dhe kulmit të saj më të njohur. Sulmet e 11 shtatorit me 2,977 viktima mbeten një nga momentet më të rënda në historinë e terrorizmit global, ndërsa rrjedha e mëvonshme tregoi se edhe rrjete të tilla mund të dobësohen deri në shpërbërje përmes presionit të qëndrueshëm. Sot, organizata e themeluar nga Osama bin Laden nuk ekziston më si më parë, e zbehur nga goditjet, fragmentimi dhe përplasja në terren me grupe si ISIS-i.
Botuar fillimisht në Albeu