Qeveria e Iranit ka kërkuar të premten t’i jepet fund bllokadës së Arabisë Saudite ndaj Jemenit dhe të rifillojnë menjëherë bisedimet mes Rijadit dhe rebelëve Houthi. Kërkesa vjen në një moment të tensionuar në rajon, pas zhvillimeve të fundit ushtarake përgjatë rrugëve detare kyçe.
Sipas njoftimit të bërë në deklaratën e parë të qeverisë iraniane pas pushtimit të qytetit port të Mokhas nga rebelët Houthi, të mbështetur nga Irani, Ministria e Jashtme theksoi domosdoshmërinë e kthimit në tryezën e negociatave. Thirrja synon rikthimin e dialogut, duke e vendosur si prioritet politik kthimin e situatës drejt marrëveshjeve të ndërmjetësuara.
Në deklaratën e transmetuar nga agjencia shtetërore e lajmeve IRIB, Ministria theksoi nevojën që palët të respektojnë “pavarësinë, sovranitetin kombëtar dhe integritetin territorial të Jemenit”. Ky formulim, i përdorur nga autoritetet iraniane, përcakton qartë orientimin e tyre diplomatik për një proces ku kufijtë dhe sovraniteti i vendit të prekur nga luftimet të qëndrojnë në qendër të diskutimeve.
Thirrja e Iranit bëhet pasi rebelët Houthi kanë kapur një ishull strategjik në Ngushticën Bab el-Mandeb, në hyrje të Detit të Kuq. Dy zyrtarë të premten thanë se Houthit e kanë marrë kontrollin e një pozicioni të rëndësishëm, i cili lidhet drejtpërdrejt me lëvizjen e mallrave dhe të energjisë në zonë. Kjo zhvillim, sipas të dhënave që qarkullojnë, rrit rrezikun për ndërprerje të qarkullimit detar.
Kapja e ishullit përbën një kërcënim shtesë edhe për eksportet e naftës saudite, pasi një prej korsive kryesore tregtare në botë kalon përmes kësaj zone. Kur rruga detare kontrollohet ose bllokohet pjesërisht, ndikimi shtrihet shpejt te zinxhirët e furnizimit dhe te transporti i energjisë. Për këtë arsye, çështja e kontrollit mbi Ngushticën Bab el-Mandeb po shihet si një element që ndikon drejtpërdrejt në interesat ekonomike rajonale.
Irani kërkon rifillimin e menjëhershëm të negociatave me Arabinë Saudite dhe Houthit
Arabia Saudite, nga ana e saj, iu përgjigj me sulme ajrore kundër aeroportit në qytetin port kyç të Mokhas, të cilin Houthit e pushtuan të enjten. Lajmi për sulmet vjen në kontekstin e përshkallëzimit të masave ushtarake në terren, ndërsa palët vazhdojnë të garojnë për kontrollin e nyjeve strategjike. Autoritetet njoftuan se nuk u raportua për viktima dhe dëme, duke i lënë zhvillimet të hapura për verifikim të mëtejshëm nga burime të tjera.
Ndërkohë, informacioni për ishullin e përfshirë në Ngushticë u konfirmua nga një zyrtar i lartë ushtarak me qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të Jemenit. Bëhet fjalë për Mayun, një ishull i vogël vullkanik dhe shterpë, i vendosur në ngushticë. Kapja e tij u raportua si një hap që mund të ndikojë në lëvizjen detare në zonë, sidomos në periudhën kur çështja e transportit të naftës dhe tregtisë po mbetet e ndjeshme.
Thirrja e qeverisë iraniane për t’i dhënë fund bllokadës dhe për të rifilluar bisedimet vjen, pra, në një moment ku veprimet ushtarake po shtohen dhe kur terreni rreth porteve dhe korridoreve detare po ndryshon shpejt. Për ballafaqimin mes Arabisë Saudite dhe Houthive, negociatat e rifilluara mbeten alternativa që Irani e paraqet si rrugë për të ulur tensionin dhe për t’u kthyer drejt një qasjeje që respekton sovranitetin e Jemenit.
Botuar fillimisht në Koha.net