Për shumë njerëz, dita nis me një filxhan kafeje sapo hapin sytë. Është një rit i thjeshtë, që duket sikur i jep menjëherë energji trupit dhe qartësi mendjes. Por nëse e keni zakon ta pini menjëherë pasi zgjoheni, mund të jetë mirë ta rishikoni pak orarin. Disa procese që ndodhin natyrshëm pas zgjimit ndikojnë te mënyra si trupi reagon ndaj kafeinës.
Kur njeriu fle, organizmi kalon në gjendje pushimi. Pas zgjimit, kalimi nga gjumi në aktivitet nuk është i menjëhershëm dhe ka fazën e vet të “zgjuarjes” së brendshme. Në këtë periudhë rritet natyrshëm niveli i kortizolit, i njohur si hormoni i lidhur me vigjilencën dhe energjinë. Pikërisht për këtë arsye, pirja e kafesë në minutat e para pas zgjimit mund të mos jetë mënyra më efektive për të marrë energji shtesë, sepse trupi po e rrit tashmë atë si mekanizëm të vet.
Një arsye tjetër lidhet me ndikimin e kafeinës në gjumë. Për disa persona, kafeja nuk ndikon vetëm në mënyrën si ndihen në mëngjes, por edhe në orët e vona të ditës. Konsumimi i saj, sidomos në pasdite, mund të ndërhyjë te cilësia e gjumit. Kjo është e rëndësishme për ata që kanë nevojë për një gjumë të rregullt për të qenë të qetë dhe produktivë gjatë ditës.
Përveç efektit te gjumi, kafeina mund të sjellë edhe shenja të padëshiruara te disa njerëz. Në disa raste, ajo shkakton nervozizëm, rrit rrahjet e zemrës ose sjell shqetësime në stomak. Këto reagime nuk janë të njëjta te të gjithë, ndaj është e mundur që për disa kafeja të jetë thjesht pjesë e rutinës, ndërsa te të tjerë të krijojë shqetësim. Prandaj, nëse vëreni që pas kafeje ndiheni më të irrituar, keni palpitacione ose ju “ngacmon” stomakun, mund të jetë sinjal që koha dhe mënyra e konsumimit duhet ndryshuar.
Trupi e rregullon vigjilencën pas zgjimit, ndaj kafenë mund ta prisni pak
Një qasje më praktike është të mos nise me kafe direkt. Në vend të kësaj, mund të filloni me një gotë ujë dhe të i jepni vetes pak kohë për t’u zgjuar plotësisht. Më pas, mund të hani mëngjesin dhe të lejoni që organizmi të kalojë në gjendje aktive pa e “ngarkuar” menjëherë me kafeinë. Kjo mund të ndihmojë që efektet e kafesë të jenë më të balancuara dhe të përshtaten më mirë me mënyrën si reagon trupi juaj.
Megjithatë, nuk ka një rregull të vetëm që vlen për të gjithë. Reagimi ndaj kafeinës ndryshon nga personi në person, prandaj është e rëndësishme të dëgjoni trupin tuaj. Për disa njerëz, kafeja nuk shkakton shqetësime dhe nuk ndikon te gjumi, ndaj konsumimi i moderuar mund të integrohet në rutinën e tyre të përditshme. Nëse vini re se orari i saj nuk ju prish natën, nuk ju sjell nervozizëm dhe nuk lidhet me rrahje të shpejta të zemrës apo probleme me stomakun, atëherë ka shanse që gjithçka të jetë brenda një modeli të përshtatshëm për ju.
Në fund, ideja kryesore është të kuptoni çfarë po ndodh në organizëm kur zgjoheni. Kortizoli rritet natyrshëm pas zgjimit dhe trupi po kalon në aktivitet, ndërkohë që kafeina mund të ketë efekte të ndryshme, sidomos në gjumë dhe ndjeshmëri individuale. Nëse e shtyni kafenë pak, provoni të ruani edhe një rit të shëndetshëm: ujë, mëngjes dhe kohë për t’u ndjerë plotësisht zgjuar. Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht ta eliminoni kafenë, por ta bëni më të përshtatshme për mënyrën tuaj të jetesës.
Botuar fillimisht në Telegrafi