Zhvillimi kognitiv i fëmijëve—që përfshin të menduarit, kujtesën, gjuhën dhe aftësinë për të zgjidhur probleme—mund të mbështetet shumë lehtë edhe në shtëpi. Shpesh prindërit mendojnë se nevojiten lodra të shtrenjta ose mjete të posaçme, por në praktikë mjaftojnë disa rutina të përditshme, pak kreativitet dhe mënyra si flitet e si përfshihet fëmija në aktivitetet e ditës. Në këtë mënyrë, mësimi lidhet me jetën reale dhe bëhet më i lehtë për t’u kuptuar, pa e kthyer në detyrim.
Një prej mënyrave më efektive nis nga aktivitetet me prekjen. Për shembull, shkrimi i shkronjave dhe numrave në letër mund të shndërrohet në një lojë shqisore kur ato zbukurohen me pambuk, makarona ose materiale të tjera të sigurta. Fëmija jo vetëm e sheh formën, por e ndjen edhe me prekje, duke krijuar lidhje më të forta midis pamjes dhe ndjesisë. Përveç njohjes së shkronjave e numrave, këto aktivitete ndihmojnë edhe koordinimin sy-dorë dhe forcojnë aftësitë e imëta motorike.
Rutinën e përditshme kthejeni në lojë edukative
Një tjetër ide është rregullimi i lodrave dhe sendeve si lojë. Mbledhja e lodrave, sistemimi i librave dhe ndarja e rrobave sipas ngjyrës mund të bëhen skenar i thjeshtë për fëmijën. Prindërit mund ta nxisin me pyetje si: “Ku duhet të shkojë ky objekt?” ose “Në cilën ngjyrë e vendosim?” Kështu, fëmija praktikon të menduarit logjik, mëson të klasifikojë dhe zhvillon ndjenjën e pavarësisë. Ndërsa rregullon, ai/ajo punon edhe me radhën, kategorizimin dhe kuptimin se çdo gjë ka vendin e vet.
Matematika gjithashtu hyn natyrshëm në aktivitetet e përditshme. Objektet që gjenden në shtëpi ofrojnë një mundësi të mirë për të mësuar konceptet e para matematikore. Fëmijët mund të numërojnë kubat, të krahasojnë madhësitë e lodrave ose të matin gjatësinë e një tavoline duke përdorur objekte të njëjta si njësi matëse. Kur fëmija e bën vetë këtë krahasim, numrat dhe sasitë bëhen më konkrete dhe më të lehta për t’u kuptuar. Po ashtu, dallimet mes objekteve bëhen pjesë e bisedës, jo vetëm ushtrim në letër.
Edhe këngët janë një mjet i thjeshtë për të zhvilluar të folurin dhe kujtesën. Këngët për ngjyrat, numrat dhe pjesët e trupit, si dhe rimat e thjeshta, ndihmojnë fëmijët të pasurojnë fjalorin dhe të ushtrojnë kujtesën në mënyrë të natyrshme. Këndimi së bashku me prindërit mund të integrohet në rutina të ndryshme: gjatë lojës, gjatë udhëtimit me makinë, apo edhe para gjumit. Kur këngët shoqërohen me lëvizje ose me pyetje të shkurtra, fëmija merr më shumë kuptim nga ajo që po mëson.
Shëtitjet, gjithashtu, mund të shndërrohen në situata mësimi. Një park, një vizitë në dyqan, apo edhe rruga për në farmaci mund të përdoren për t’i dhënë fëmijës informacion që lidhet me botën përreth. Prindërit mund t’u shpjegojnë funksionin e vendeve që shohin, profesionet e njerëzve dhe karakteristikat e mjedisit. Pas kthimit, pyetjet për ato që fëmija vuri re janë po aq të rëndësishme: “Çfarë të pëlqeu më shumë?”, “Çfarë pe gjatë rrugës?”, “Si do ta përshkruaje atë që pamë?” Në këtë mënyrë, fëmija mëson të kujtojë, të përshkruajë dhe të shprehë mendimet e tij.
Çelësi qëndron te përshtatja me moshën dhe aftësitë e fëmijës. Aktivitetet duhet të jenë të arritshme dhe të zhvillohen pa e kthyer mësimin në diçka të detyrueshme. Përmes lojës, komunikimit dhe përfshirjes në jetën e përditshme, fëmijët mund të zhvillojnë gradualisht aftësitë njohëse, gjuhësore dhe motorike. Po ashtu, lidhja midis asaj që mësojnë dhe përvojave që kanë e bën mësimin më domethënës, sepse fëmija e sheh, e prek dhe e kupton si pjesë të rutinës së tij të përditshme.
Botuar fillimisht në Telegrafi
