Me kalimin e viteve, shikimi nuk mbetet gjithmonë i njëjtë. Shumë njerëz vërejnë se leximin e teksteve e kanë më të vështirë, se dallimi mes ngjyrave bëhet më i turbullt dhe se përshtatja me dritën, veçanërisht kur kalon nga një ambient i errët në një më të ndritshëm, kërkon më shumë kohë. Këto ndryshime shpesh lidhen me proceset natyrore të plakjes së syrit, por edhe me rreziqe shëndetësore që rriten me moshën.
Pas moshës 40-vjeçare, këto vështirësi bëhen më të zakonshme. Është periudhë kur shumë njerëz fillojnë të ndjejnë se sytë “punojnë” ndryshe: ndjesi thatësie, shqetësim gjatë shikimit për një kohë të gjatë dhe vështirësi për të parë detaje të imëta. Në të njëjtën kohë, rritet edhe rreziku për disa probleme të syve, ndër to katarakti, glaukomë dhe degjenerimi makular, që janë ndër shkaqet më të njohura të uljes së shikimit tek personat e moshës së mesme dhe të moshuar.
Në këtë fazë, është e rëndësishme të vëzhgohen shenjat që tregojnë se diçka nuk po shkon si më parë. Disa prej tyre janë shikimi i turbullt, tharja e syve dhe shfaqja e pikave ose shkëndijave të dritës. Këto simptoma mund të kenë shkaqe të ndryshme, por fakti që shfaqen ose ndryshojnë papritur e bën të domosdoshme që të mos neglizhohen, sidomos kur ndikojnë në aftësinë për të parë qartë.
Një sinjal që kërkon reagim të menjëhershëm është kur “pikat” ose “shkëndijat” e dritës shfaqen papritur. Në raste të tilla, rekomandohet që të kërkohet menjëherë ndihmë mjekësore, sepse mund të sinjalizojnë dëmtim të retinës. Retina është një pjesë kyçe e syrit, përgjegjëse për kapjen e imazheve dhe dërgimin e sinjaleve drejt trurit. Kur ajo preket, rreziku për të humbur shikimin rritet, prandaj koha e reagimit ka rëndësi të veçantë.
Si t’i mbroni sytë: kujdesi i rregullt dhe vëzhgimi i shenjave
Për të mbrojtur shikimin, udhëzimet kryesore lidhen me një mënyrë jetese më të kujdesshme dhe kontrolle periodike. Ndër rekomandimet janë ushqyerja e shëndetshme, që ndihmon trupin të ruajë funksionet e veta dhe të përballojë më mirë rreziqet që rriten me moshën. Po ashtu, këshillohet të shmanget duhani, pasi ndikimi i tij në shëndetin e përgjithshëm përfshin edhe enët e gjakut dhe mund të lidhet me rritjen e problemeve të syve.
Një tjetër masë praktike është përdorimi i syzeve të diellit. Ekspozimi ndaj dritës së fortë ndikon në sytë dhe rrit nevojën për mbrojtje, sidomos gjatë ditëve me diell. Përveç kësaj, është e rëndësishme të kontrollohen sëmundje të tjera që ndikojnë drejtpërdrejt në shikim, si diabeti dhe tensioni i lartë. Kur këto gjendje menaxhohen, zvogëlohet rreziku që të shfaqen komplikime në nivelin e syve.
Pas moshës 65-vjeçare, kontrolli i syve rekomandohet të paktën një herë në vit. Ky është një hap i rëndësishëm për të zbuluar herët problemet dhe për të parandaluar humbjen e shikimit. Shumë nga ndryshimet që lidhen me kataraktin, glaukomën ose degjenerimin makular mund të trajtohen më mirë kur diagnostikohen në faza të hershme. Për këtë arsye, ekzaminimet e rregullta ndihmojnë në ruajtjen e qartësisë vizuale dhe në planifikimin e hapave të nevojshëm.
Përmbledhtas, ndryshimet në shikim me kalimin e viteve janë të zakonshme, por nuk duhen trajtuar si diçka që “kalon vetë”. Pas moshës 40-vjeçare bëhen më të dukshme vështirësitë si leximi i vështirë, dallimi më i dobët i ngjyrave dhe përshtatja me dritën. Ndërkohë që rritet rreziku për katarakt, glaukomë dhe degjenerim makular, është jetike të ndiqen shenjat si shikimi i turbullt, tharja e syve dhe sidomos pikat ose shkëndijat e dritës. Nëse këto shfaqen papritur, kërkimi i menjëhershëm i ndihmës mjekësore mund të jetë vendimtar. Ndërkaq, ushqyerja e shëndetshme, shmangia e duhanit, syzet e diellit dhe kontrolli i diabetit e tensionit të lartë krijojnë bazën për mbrojtje afatgjatë të shikimit.
Botuar fillimisht në Telegrafi
