Udhëheqësit e Skocisë, Uellsit dhe Irlandës së Veriut kanë nënshkruar një deklaratë të përbashkët ku kërkojnë njohjen e “të drejtës së tyre për vetëvendosje”. Në të njëjtën kohë, ata theksojnë se e ardhmja e kombeve të tyre, sipas vizionit të përbashkët, është brenda Bashkimit Evropian. Nënshkrimi i dokumentit shënon një hap të koordinuar mes territoreve britanike, duke e vendosur theksin te orientimi evropian dhe procesi i vetëvendosjes.
Gjatë nënshkrimit të deklaratës, drejtuesit e këtyre tre territoreve theksuan se kërkesa e tyre nuk është vetëm një çështje politike brenda Mbretërisë së Bashkuar, por lidhet me mënyrën se si ata synojnë ta përcaktojnë të ardhmen e vet si kombe. Në dokument, ideja kryesore është që të merret njohja e së drejtës për vetëvendosje, ndërsa paralelisht deklarojnë se “e ardhmja e kombeve të tyre është brenda Bashkimit Evropian”. Kështu, nënshkrimi e lidh qartë çështjen e autonomisë me perspektivën evropiane.
Skocia, Uellsi dhe Irlanda e Veriut përmenden në këtë iniciativë si pjesë e një rruge të përbashkët politike. Deklarata vjen në një moment kur diskutimet rreth marrëdhënieve të territoreve me qendrën politike britanike janë të pranishme prej vitesh. Por ky dokument i përbashkët e vendos çështjen e vetëvendosjes në plan të parë, duke e shoqëruar me një mesazh të qartë për orientimin: anëtarësimin ose lidhjen e ardhshme me Bashkimin Evropian.
Vetëvendosje, por e ardhmja në BE
Fraza që përforcon qëndrimin e përbashkët është se “e ardhmja e kombeve të tyre është brenda Bashkimit Evropian”. Kjo vendos theksin në një objektiv politik që shkon përtej diskutimeve të brendshme. Sipas deklaratës së përbashkët, kërkesa për njohje të të drejtës për vetëvendosje shoqërohet me besimin se bashkëpunimi dhe arkitektura evropiane do të përfaqësojnë një drejtim të qëndrueshëm për secilin prej territoreve.
Dokumenti i nënshkruar është një sinjal politik i koordinuar, pasi përfshin udhëheqësit e Skocisë, Uellsit dhe Irlandës së Veriut. Kjo nënkupton se përtej dallimeve të mundshme mes territoreve, ata kanë rënë dakord për dy elemente kryesore: njohjen e së drejtës për vetëvendosje dhe angazhimin që e ardhmja e kombeve të tyre të lidhet me BE-në. Përpjekja e përbashkët e bën mesazhin më të dukshëm edhe për publikun dhe aktorët politikë që ndjekin debatin rreth statusit kushtetues dhe ardhmërisë territoriale.
Ndërkohë, deklarata i referohet drejtpërdrejt të drejtës për vetëvendosje, duke përdorur formulimin e qartë që kërkon njohje të kësaj të drejte. Kjo tregon se udhëheqësit e këtyre territoreve synojnë që kërkesa e tyre të mos mbetet thjesht në nivel diskutimi, por të përkthehet në një proces të njohur politikisht. Lidhja që bëhet me BE-në e kthen kërkesën në një platformë më të gjerë, me objektiv të qartë gjeopolitik.
Me këtë hap, Skocia, Uellsi dhe Irlanda e Veriut i japin formë një qëndrimi të përbashkët për çështjet e vetëvendosjes dhe orientimit të ardhshëm. Deklarata nënvizon se synimi i tyre është i lidhur me Bashkimin Evropian, duke e paraqitur atë si kuadrin brenda të cilit ata e shohin të ardhmen e kombeve të tyre. Në përmbajtje, dokumenti përqendrohet te kërkesa për njohjen e të drejtës për vetëvendosje dhe te deklarimi se “our future is in the EU”, një mesazh që e përmbledh gjithë qëndrimin politik të përbashkët të udhëheqësve.
Botuar fillimisht në Albeu
