Çmimi i naftës Në Shqipëri ka kaluar sërish pragun e 2 eurove, duke u bërë një nga nivelet më të larta në rajon. Rritja vjen pas lëvizjeve të fundit në tregjet ndërkombëtare, ku çmimet e naftës janë ngritur në bursa të huaja për disa arsye të ndërlidhura: përshkallëzimin e tensioneve mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit dhe rritjen e shqetësimeve se furnizimet mund të preken përmes Ngushticës së Hormuzit.
Sipas të dhënave nga tregjet ndërkombëtare, treguesi referencë Brent ka shënuar një rritje pranë nivelit të 85 dollarëve për fuçi. Në të njëjtën linjë, nafta amerikane WTI është tregtuar rreth shifrës prej 80 dollarësh për fuçi. Këto nivele e vendosin tregun në një situatë ku frika për ndërprerje të mundshme të furnizimit ka peshën kryesore në çmime, duke i shtyrë ato lart edhe për tregjet që lidhen me çmimet globale.
Rritja e çmimit të naftës nuk ka efekt vetëm te çmimet e karburanteve në nivel ndërkombëtar, por reflektohet drejtpërdrejt edhe te tregjet lokale. Në Shqipëri, rritja ka bërë që nafta të shitet mbi 2 euro për litër, duke e bërë atë më të shtrenjtë se më parë dhe më të lartë se disa vende përreth. Në këtë kontekst, tendenca e fundit tregon se çmimet e karburanteve po ndjekin me shpejtësi reagimet e tregjeve të naftës.
Ndërkohë, edhe Serbia po i rikthen masa mbështetëse për të zbutur ndikimin te konsumatorët. Rikthimi i këtyre masave vjen në një moment kur rritja e çmimeve të naftës është bërë më e dukshme në tregjet ndërkombëtare dhe kur kostoja e energjisë dhe e transportit ka prirje të rritet. Për tregun rajonal, ky fakt tregon se qeveritë po kërkojnë mënyra për të minimizuar presionin që rritja e karburanteve krijon te buxhetet familjare dhe te bizneset.
Rritja e çmimit global po shtyn naftën mbi 2 euro në Shqipëri
Shkaqet kryesore të kësaj rritjeje lidhen me paqëndrueshmërinë gjeopolitike. Përshkallëzimi i tensioneve mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit ka rritur pasigurinë në tregje, pasi çdo përkeqësim në rajonin e Gjirit Persik shpesh përkthehet në rrezik për rrugët kryesore të transportit të naftës. Një nga pikat kyçe për furnizimin global është Ngushtica e Hormuzit, përmes së cilës kalon një pjesë e madhe e naftës që shkon në tregje të ndryshme. Frika për ndërprerje të mundshme në këtë korridor të rëndësishëm ka qenë faktori që ka mbështetur rritjen e çmimeve.
Në këtë klimë, tregtarët dhe investitorët janë më të prirur të mbajnë çmime më të larta, duke reflektuar rrezikun në mënyrë të menjëhershme. Brent, si pikë referimi për tregjet ndërkombëtare të naftës, është ngjitur pranë 85 dollarëve për fuçi, ndërsa WTI rreth 80 dollarëve për fuçi. Këto nivele të përfaqësimit të çmimeve në bursat ndërkombëtare shërbejnë si “sinjal” për tregjet e tjera, përfshirë vendet në rajon ku çmimet e karburanteve ndryshojnë sipas luhatjeve të tregut global.
Për konsumatorët në Shqipëri, kalimi i naftës mbi 2 euro për litër sjell një rritje të kostove të përditshme, veçanërisht për transportin dhe aktivitetet që varen nga nafta. Ndërkohë, në nivel rajonal, shfaqja e masave mbështetëse në vende të tjera tregon se presioni i rritjes po trajtohet si problem ekonomik që kërkon zbutje. Meqenëse çmimet globale janë ende të larta, luhatjet e ardhshme do të jenë vendimtare për të përcaktuar nëse situata do të vazhdojë të përkeqësohet apo nëse do të stabilizohet.
Si për Shqipërinë ashtu edhe për rajonin, ecuria e çmimeve të naftës mbetet e lidhur ngushtë me zhvillimet gjeopolitike dhe me frikën për furnizime përmes Ngushticës së Hormuzit. Nëse tensionet mes aktorëve kryesorë vijojnë të intensifikohen, tregjet ndërkombëtare mund të reagojnë sërish me rritje, duke e bërë të vështirë rikthimin e çmimeve drejt niveleve më të ulëta. Aktualisht, si treguesit Brent dhe WTI ashtu edhe niveli i naftës në tregun shqiptar e ruajnë sinjalin e rritjes, ndërsa Serbia po synon të kufizojë ndikimin te qytetarët përmes masave mbështetëse.
Botuar fillimisht në Albeu
